Sağlık Bakanlığı, yüksek güvenlikli adli psikiyatri merkezlerinin kuruluş, işleyiş ve hasta kabul süreçlerini düzenleyen yeni yönetmeliği yayımladı. Düzenlemeye göre, bu merkezlere yalnızca yargı ve kolluk kuvvetlerinin resmi talebiyle hasta kabul edilecek, taburcu işlemleri ise sıkı bir prosedüre tabi olacak.
Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan "Yüksek Güvenlikli Adli Psikiyatri Merkezleri Hakkında Yönetmelik", Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, Bakanlığa bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesisleri bünyesinde faaliyet gösterecek yüksek güvenlikli merkezlerin çalışma usul ve esaslarını, personel yapısını ve sunulacak sağlık hizmetlerinin standartlarını belirliyor.
Merkezlerin Kurulumu ve Yer Seçimi
Yönetmeliğe göre, söz konusu merkezler Sağlık Bakanlığı'na bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinde açılabilecek. Merkezlerin hangi illerde ve hangi tesislerde hizmet vereceği; bölgenin nüfus yapısı ve epidemiyolojik özellikleri dikkate alınarak Bakanlık tarafından kararlaştırılacak.
Bu birimlerde sunulacak hizmetler; hastaların tanı, tedavi, rehabilitasyon ve izlem süreçlerini kapsayacak şekilde planlanacak. Tüm tıbbi süreçlerin, güncel bilimsel standartlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde, hasta güvenliği ve hizmet kalitesi ön planda tutularak yürütülmesi esas alındı.
Başvurular Sadece Resmi Yazıyla Yapılabilecek
Yeni yönetmelik, merkezlere hasta kabul sürecini de net kurallara bağladı. Buna göre, yüksek güvenlikli adli psikiyatri merkezlerine bireysel başvuru yapılamayacak. Hasta kabulleri, yalnızca yargı mercileri, kolluk kuvvetleri veya ceza infaz kurumlarının resmi yazıları doğrultusunda gerçekleştirilecek.
Adli makamlarca talep edilen konularda düzenlenecek "adli psikiyatrik sağlık raporları", ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanları tarafından tek hekim raporu veya sağlık kurulu raporu şeklinde hazırlanacak.
Sağlık Kurullarının Yapısı
Merkezlerde görev yapacak sağlık kurulları, başhekimlik tarafından oluşturulacak. Kurulların yapısı şu şekilde belirlendi:
- Erişkin Sağlık Kurulu: Üç erişkin ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanından oluşacak.
- Çocuk ve Ergen Sağlık Kurulu: Üç çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanından teşekkül edecek.
Kurul tarafından alınan kararlar ve hazırlanan raporlar, hasta mahremiyetine azami özen gösterilerek elektronik veya yazılı ortamda kayıt altına alınacak.
Taburcu İşlemleri ve Yargı Kararları
Yönetmelik, merkezlerde tedavi gören kişilerin taburcu edilme süreçlerini de detaylandırdı. Gözlem altındaki kişilerin çıkış işlemleri, haklarında zorunlu tedavi kararı bulunmuyorsa, sağlık kurulu raporunun tamamlanmasıyla yapılabilecek.
Zorunlu tedavi kararı bulunan ve koruma amacıyla özgürlüğü kısıtlanan hastalarda ise süreç, klinik iyileşme kanaatine bağlı olacak. Tedavi sonucunda hastanın ruhsal durumunda iyileşme gözlemlendiğinde hastaneden çıkış planlanacak.
Toplum açısından tehlikeliliği ortadan kalkan veya önemli ölçüde azalan hastalar için sağlık kurulu raporu düzenlenerek yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilecek. Yatırılarak koruma ve tedavinin sona erdirilmesine ilişkin hakim kararının hastaneye ulaşmasının ardından hasta taburcu edilecek.
Takip ve Danışma Komisyonu
Hastaneden çıkarıldıktan sonra psikiyatrik takibinin sürmesi gereken hastalar, ikamet ettikleri ilin sağlık müdürlüğüne bildirilecek ve takipleri ilgili toplum ruh sağlığı merkezleri üzerinden koordine edilecek.
Ayrıca, adli psikiyatri alanındaki çalışmaları izlemek ve görüş bildirmek amacıyla Sağlık Bakanlığı bünyesinde bir "Danışma Komisyonu" kurulacak. Bu komisyon, yılda en az iki kez toplanarak merkezlerin işleyişine dair değerlendirmelerde bulunacak.