Yeşilay’ın uluslararası hakemli dergisi Addicta’da yayımlanan kapsamlı araştırma, oyun oynama bozukluğunun yetişkinlerde depresyon, anksiyete ve riskli davranışlarla doğrudan ilişkili olduğunu belgeledi. Strateji ve savaş oyunlarının öne çıktığı raporda, profesyonel desteğin iyileşme sürecindeki etkisi de verilerle kanıtlandı.
Yeşilay tarafından yürütülen ve Türkiye genelindeki verileri kapsayan yeni bir bilimsel çalışma, "oyun oynama bozukluğunun" yalnızca çocuk ve ergenleri değil, yetişkinleri de ciddi oranda etkileyen bir ruh sağlığı sorunu olduğunu gözler önüne serdi. Yeşilay’ın uluslararası hakemli dergisi Addicta’da yayımlanan araştırma, sanal oyunların yaşamın merkezine yerleştiği yetişkin bireylerde psikolojik sorunların görülme sıklığının arttığını ortaya koydu.
Veriler 105 Merkezden Toplandı
Araştırma, Yeşilay Danışmanlık Merkezlerine (YEDAM) başvuran bireylerin verileri üzerinden gerçekleştirildi. 2020-2024 yılları arasında Türkiye ve KKTC’de bulunan 105 farklı YEDAM merkezine başvuran ve yaşları 18 ile üzeri olan yetişkinler çalışmaya dahil edildi. Değerlendirme formlarını eksiksiz dolduran 250 kişinin sosyodemografik, klinik ve psikolojik verileri, klinik psikologlar tarafından yüz yüze yapılan görüşmelerle analiz edildi.
En Çok "Strateji" Oyunları Bağımlılık Yapıyor
Çalışmanın demografik verilerine göre, yardım arayanların büyük çoğunluğunu yüzde 91 oranıyla genç yetişkin erkekler oluşturuyor. Ancak uzmanlar, son yıllarda kadınların başvuru oranlarında da dikkat çekici bir artış yaşandığını belirtiyor.
Katılımcların bağımlılık geliştirdiği oyun türleri incelendiğinde ise zirvede yüzde 46 ile "strateji" oyunları yer aldı. Strateji oyunlarını yüzde 43 oranıyla "savaş" oyunları takip etti. İnterneti temel olarak oyun oynamak amacıyla kullanan bireylerde, oyun oynama bozukluğu riskinin diğer kullanıcılara göre belirgin şekilde daha yüksek olduğu saptandı.
Ruh Sağlığını Tehdit Ediyor
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, oyun bağımlılığı ile ruhsal rahatsızlıklar arasındaki güçlü ilişki oldu. Oyun oynamayı hayatının merkezine koyan yetişkinlerde depresyon ve anksiyete belirtilerinin daha sık görüldüğü tespit edildi. Ayrıca bu bireylerin riskli davranışlara daha yatkın olduğu raporlandı. Katılımcıların önemli bir bölümü, günde 6 saatten fazla oyun oynadıklarını ve bu durumun günlük yaşam işlevlerini (iş, aile, sosyal hayat) ciddi biçimde bozduğunu ifade etti.
Profesyonel Destekle İyileşme Mümkün
Rapor, oyun bağımlılığının tedavisinde psikososyal desteğin önemini somut verilerle kanıtladı. YEDAM tarafından uygulanan üç aylık takip ve destek programının sonuçlarına göre:
- Başvuru anında katılımcıların yüzde 76'sı "günde 6 saatten fazla oyun oynadığını" belirtirken,
- Üç aylık psikososyal destek sürecinin sonunda bu oran yüzde 13'e kadar geriledi.
Bu veri, doğru müdahale ile oyun sürelerinde anlamlı bir azalma sağlanabildiğini ve bireylerin yaşam kontrolünü yeniden ellerine alabildiklerini gösteriyor.
"Ciddi İşlev Kayıplarına Yol Açıyor"
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hakan Coşkunol, araştırmanın önemine dikkat çekti. Oyun oynama bozukluğunun yetişkinlerde ciddi işlev kayıplarına neden olduğunu vurgulayan Coşkunol, "YEDAM'da sunduğumuz bilimsel ve ücretsiz psikososyal desteklerin, bireylerin yaşamlarını yeniden dengelemelerinde etkili olduğunu görmek son derece kıymetli" ifadelerini kullandı.