Restoran ve kafelerde adisyonlara keyfi olarak eklenen servis ve kuver ücretleri, Ticaret Bakanlığı'nın yeni yönetmeliğiyle tarih oldu. Sektör temsilcileri ve tüketici dernekleri kararı 'güven tazeleyici' olarak yorumlarken, uygulamanın menü fiyatlarına yansıması konusunda sıkı denetim çağrısında bulunuldu.
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", yeme-içme sektöründe uzun süredir tartışma konusu olan "gizli maliyetlere" son verdi. Yeni düzenleme ile birlikte lokanta, restoran, kafe ve pastane gibi işletmeler; servis, masa veya kuver ücreti adı altında tüketiciden ilave bir bedel talep edemeyecek.
Tüketici İstemedikçe Ücretlendirme Yapılamayacak
Yürürlüğe giren yönetmelik, hesap şeffaflığını merkeze alıyor. Buna göre, sipariş edilen yiyecek ve içeceklerin liste fiyatı dışında, tüketicinin onayı olmadan herhangi bir ek ücret adisyona yansıtılamayacak. Daha önce masaya otomatik olarak getirilen ve ücretlendirilen "kuver" (ekmek, su, aperatif vb.) ürünleri, artık ancak müşteri tarafından açıkça talep edilirse veya sipariş öncesinde onay alınırsa ücretlendirilebilecek.
Bahşiş uygulaması ise tamamen gönüllülük esasına dayalı olmaya devam edecek ve tüketiciler yalnızca kendi istekleriyle bu ödemeyi gerçekleştirecek.
Sektör Temsilcileri: "Haksız Rekabet Bitecek"
Düzenlemeyi değerlendiren Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Başkanı Ramazan Bingöl, kararın hem tüketici bütçesi hem de işletmeler arası adalet için kritik olduğunu vurguladı.
Geçmişte kuver ücretlerinin hesapların yüzde 10’unu bulduğunu, servis ücretlerinin ise lüks işletmelerde yüzde 50’ye kadar çıkabildiğini hatırlatan Bingöl, "Bu durum müşterilerin beklenmedik faturalarla karşılaşmasına neden oluyordu. Yasakla birlikte tüketiciler daha hesaplı yemek yiyebilecek, işletmeler de eşit şartlarda rekabet edecek" ifadelerini kullandı.
Bingöl ayrıca, sektörde yüksek fiyatlar nedeniyle halihazırda bir müşteri kaybı yaşandığına dikkat çekerek, işletmeleri bu maliyetleri menü fiyatlarına gizlice eklememeleri konusunda uyardı.
Tüketicilerden "Menü Zammı" Uyarısı
Tüketiciler Konfederasyonu (TÜKON) Genel Başkan Vekili Aziz Koçal, zorunlu servis ücretlerinin yıllardır işletme ile müşteri arasında güven sorunu yarattığını belirtti.
Koçal, uygulamanın "zorunlu bahşiş" dayatmasına dönüştüğünü ifade ederek şunları kaydetti: "Tüketici menüdeki fiyata göre karar veriyor ancak hesap geldiğinde sürpriz eklemelerle karşılaşıyordu. Bu şeffaflığa aykırıydı. Düzenleme dürüst işletmeler için kayıp değil, haksız rekabetin önlenmesi adına bir kazanımdır."
Ancak Koçal, önemli bir riskin de altını çizdi. Kaldırılan bu kalemlerin, işletmeler tarafından ürün birim fiyatlarına zam olarak yansıtılabileceği endişesini taşıdıklarını belirten Koçal, "Asıl belirleyici olan kağıt üzerindeki düzenleme değil, sahadaki uygulamadır. Düzenleme öncesi ve sonrası fiyatlar sıkı denetlenmeli" dedi.
Adisyon Kontrolü Çağrısı
Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük ise vatandaşlara uyarılarda bulundu. Uzun süredir beklenen bu kararın netleştiğini belirten Küçük, tüketicilerin restoran ve kafelerde ödeme yapmadan önce adisyonlarını ve fişlerini dikkatle incelemelerini önerdi.
Küçük, "Eğer adisyonda hala kuver, masa veya servis ücreti görülüyorsa, tüketici buna itiraz etmeli ve ödemeyi reddetmelidir. Israr eden işletmeler ise Ticaret Bakanlığı'na şikayet edilmelidir" şeklinde konuştu.