Osmanlı hat sanatının zirvesi kabul edilen Hattat Şevki Efendi’nin 1878 yılında kaleme aldığı ve yaklaşık 150 yıldır kütüphane raflarında saklanan Mushaf-ı Şerif, Türkiye Yazma Eserler Kurumu tarafından tıpkıbasım olarak neşredildi.
Türkiye Yazma Eserler Kurumu (TÜYEK) bünyesinde kurulan Yazma Mushaflar Dairesi Başkanlığı, yayın hayatına Osmanlı hat sanatının başyapıtlarından biriyle başladı. Hattat Şevki Efendi’nin nesih hattındaki ustalığını sergilediği ve sanat çevrelerince "zirve eser" olarak nitelendirilen Mushaf-ı Şerif’in tıpkıbasımı, Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) düzenlenen özel bir tanıtım toplantısıyla kamuoyuna sunuldu.
150 Yıllık Özlem Sona Erdi
Osmanlı hat ekolünün en güçlü temsilcilerinden Şevki Efendi tarafından, Sultan Mehmed Reşad’ın şehzadeliği döneminde yazılan eser, bugüne kadar basılmamış nadide nüshalar arasında yer alıyordu. Tanıtım toplantısında konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, eserin neşredilmesinin büyük bir vefa borcu olduğunu vurguladı.
Şevki Efendi’nin tarihçiler ve sanat otoriteleri tarafından sülüs ve nesih yazının en büyük ustalarından biri kabul edildiğini hatırlatan Bakan Ersoy, "Şevki Efendi’nin kaleme aldığı 25 Mushaf arasından, 1878 tarihli bu nüshayı seçerek basımını gerçekleştirdik. Bu eser, alanın uzmanları tarafından mükemmelliğin simgesi olarak gösterilmektedir. Mushaf’ın tezhibi ise dönemin önde gelen müzehhiplerinden Hüseyin Hüsnü Efendi’ye aittir" ifadelerini kullandı.
Yayına Hazırlık Süreci 13 Yıl Sürdü
Eserin basım süreci, titiz bir ilmi ve teknik çalışmayı gerektirdi. Günümüz hat sanatının önemli temsilcilerinden Hattat Mehmet Özçay, projenin sanat danışmanlığını ve hazırlığını üstlendi. 2013 yılının Ocak ayında Topkapı Sarayı’nda başlayan tarama ve dijital temizlik çalışmaları, eserin aslına en uygun haliyle basılabilmesi için yıllarca devam etti.
Bakan Ersoy, çalışmanın teknik detaylarına ilişkin, "En gelişmiş baskı tekniklerini kullandık. Kağıdından cildine, kutusundan renk ayrımına kadar estetik ve zarafetten ödün vermedik. Bu çalışma, Yazma Mushaflar Dairesi Başkanlığımızın neşrettiği ilk eser olarak tarihe geçmiştir" değerlendirmesinde bulundu.
Nesih Hattının Zirvesi
Toplantıda söz alan Hattat Mehmet Özçay, Osmanlı hat sanatında Mushaf yazım geleneğinin Şeyh Hamdullah ile başladığını, Hafız Osman ile geliştiğini ve Şevki Efendi ile kemale erdiğini belirtti. Özçay, "Nesih harflerini en güzel şekliyle Şevki Efendi yazmıştır. Kendisinden sonra gelen üstatlar ve günümüz İslam dünyasındaki hattatlar, onun yazısını örnek almaktadır" diyerek eserin sanatsal değerine dikkat çekti.
Uluslararası Sempozyum Müjdesi
TÜYEK Başkanı Dr. Coşkun Yılmaz ise Batı dünyasında Kur’an-ı Kerim tarihi ve Mushaflar üzerine yapılan araştırmaların köklü bir geçmişe sahip olduğunu, Türkiye’de ise bu alandaki kurumsal çalışmaların Yazma Mushaflar Dairesi ile ivme kazanacağını ifade etti.
Tanıtım toplantısında ayrıca, Yazma Mushaflar ve Mushaflar tarihi konulu uluslararası bir sempozyumun 12-13 Kasım 2026 tarihlerinde İstanbul’da düzenleneceği duyuruldu. Program, eserin hazırlanmasında emeği geçenlere hediye takdimi ve hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.