ABD Başkanı’nın Venezuela enerji sektörüne yönelik agresif hamleleri piyasalarda dalgalanma yaratsa da, altyapı sorunları ve jeopolitik riskler Washington’ın planlarını zora sokuyor.
Bugünkü Haberler / Dış Haberler Servisi
ABD Başkanı Donald Trump’ın, dünyanın kanıtlanmış en büyük petrol rezervlerine sahip Venezuela’ya yönelik başlattığı kapsamlı müdahale süreci, küresel enerji denklemini derinden sarstı. Beyaz Saray, Venezuela petrolünü doğrudan Amerikan enerji güvenliğinin bir parçası haline getirmeyi hedeflerken, sahadaki teknik zorluklar ve artan jeopolitik gerilimler bu planın "hızlı bir zafer" olmaktan çok uzak olduğunu gösteriyor.
Petrol Devleriyle Zirve ve Piyasa Tepkisi
Trump’ın Venezuela’nın enerji kaynaklarını ABD kontrolüne alma stratejisini açıklamasının hemen ardından, New York borsalarında hareketli saatler yaşandı. Başta Chevron olmak üzere Amerikan petrol devlerinin hisselerinde yüzde 10’a varan ani artışlar görülürken, Trump vakit kaybetmeden sektörün önde gelen CEO’ları ile özel bir toplantı gerçekleştirdi.
Edinilen bilgilere göre, Beyaz Saray’daki toplantıda Trump, Venezuela’nın köhneleşmiş petrol altyapısının Amerikan sermayesiyle ayağa kaldırılması için şirketlere tam destek sözü verdi. Ancak petrol devlerinin yöneticileri, bu siyasi rüzgara rağmen temkinli bir duruş sergiliyor. Sektör temsilcileri, Venezuela’daki rafineri ve boru hattı altyapısının yıllardır bakımsız kaldığını, bu nedenle milyarlarca dolarlık yatırımın geri dönüşünün uzun yıllar alacağı uyarısında bulunuyor.
"Ağır Petrol" Çıkmazı
Washington’ın planlarının önündeki en büyük teknik engel ise Venezuela petrolünün kimyasal yapısı. Ülkenin rezervlerinin büyük çoğunluğu, işlenmesi son derece maliyetli ve zor olan "ağır petrol"den oluşuyor.
Uzmanlar, Körfez ülkelerinden çıkarılan hafif petrolün aksine, Venezuela ham petrolünün işlenebilmesi için özel rafineri kapasitesine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. ABD’li şirketlerin bu alandaki tereddüdü, "suyun başını tutma" hedefinin kısa vadede üretime dönüşmesini engelliyor.
Rusya ile Tanker Krizi ve Çin İkilemi
Enerji hamlesinin jeopolitik faturası ise şimdiden kabarmaya başladı. ABD donanmasının, uluslararası sularda Rusya’ya ait olduğu iddia edilen bir petrol tankerine, yaptırımları gerekçe göstererek el koyması Moskova ile Washington arasındaki hattı kopma noktasına getirdi. Trump yönetimi bu hamleyle Rusya’yı Venezuela sahasından silmeyi hedeflerken, Kremlin’in vereceği yanıt merakla bekleniyor.
Diğer yanda ise "Çin paradoksu" yaşanıyor. Trump yönetimi Pekin’in Venezuela üzerindeki nüfuzunu kırmak istese de, Venezuela’nın ürettiği ağır petrolün dünyadaki en büyük doğal alıcısı Çin sanayisi. Washington, bir yandan Çin’i bölgeden uzaklaştırmaya çalışırken, diğer yandan petrolün ticari döngüsünün devam etmesi için Çin talebine dolaylı olarak ihtiyaç duyuyor.
Uzun Vadeli Güven Erozyonu
Analistler, Trump’ın "güç odaklı" enerji politikasının, küresel piyasalarda ABD’ye duyulan güveni zedeleyebileceği uyarısında bulunuyor. ABD’nin enerji ticaretini askeri ve siyasi bir baskı aracı olarak kullanması, diğer petrol üreticisi ülkeleri (OPEC üyeleri dahil) alternatif ittifaklara itebilir.
Kısa vadede petrol fiyatlarını yukarı çeken bu müdahale, uzun vadede enerji piyasasının kurallara dayalı yapısını bozarak, Çin ve Rusya gibi rakiplerin alternatif bir enerji bloku oluşturma çabalarına zemin hazırlama riski taşıyor.