İtalya'da düzenlenecek 61. Venedik Bienali'ne Rusya'nın katılımına onay verilmesi, Avrupa çapında diplomatik ve kültürel bir tepki dalgasına yol açtı. Aralarında Fransa, Almanya ve Ukrayna'nın da bulunduğu 22 ülkenin bakanları, kararın iptali için Venedik Bienal Vakfına ortak bir mektup gönderirken, Avrupa Birliği yetkilileri organizasyona sağlanan fonların kesilebileceği uyarısında bulundu.
İtalya'nın ev sahipliğinde 9 Mayıs'ta kapılarını açacak olan 61. Venedik Bienali Uluslararası Sanat Sergisi, Rusya'nın katılım onayı nedeniyle büyük bir tartışmanın merkezine oturdu. Venedik Bienali Başkanı Pietrangelo Buttafuoco'nun 5 Mart'ta yaptığı, bu yılki bienalde Rusya'nın da ulusal pavyonuyla yer alacağı yönündeki açıklama, Avrupa başkentlerini harekete geçirdi.
Kararın ardından, Fransa, Almanya, İspanya, Romanya, Polonya, Norveç ve Ukrayna'nın da aralarında yer aldığı 22 Avrupa ülkesinin dışişleri ve kültür bakanları bir araya gelerek Venedik Bienal Vakfı yönetimine ortak bir mektup kaleme aldı. Diplomatik kaynaklardan yansıyan bilgilere göre mektupta, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik işgalinin sürdüğü hatırlatılarak mevcut koşullar altında Moskova'ya yeşil ışık yakılmasının "kabul edilemez" olduğu vurgulandı ve karardan derhal geri dönülmesi talep edildi.
İtalya Hükümeti ve AB'den Rest
Bienal Vakfının aldığı bu karar, organizasyona ev sahipliği yapan İtalya'nın kendi hükümeti içinde de destek bulmadı. İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli, yayımladığı bir video mesajla söz konusu adıma karşı olduklarını Bienal Başkanı Buttafuoco'ya doğrudan iletti.
Avrupa Birliği (AB) cephesinden de konuya ilişkin sert bir çıkış geldi. AB Komisyonunun Teknolojiden Sorumlu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen ve Nesiller Arası Adalet, Gençlik, Kültür ve Spor'dan Sorumlu Üyesi Glenn Micallef ortak bir bildiri yayımlayarak kararı şiddetle kınadıklarını duyurdu. Açıklamada, Rusya'nın katılımının AB'nin savaşa karşı sergilediği kolektif tutumla bağdaşmadığı ifade edilerek, "Kararın uygulamaya konulması halinde, Bienal Vakfına sağlanan devam eden AB hibesinin askıya alınması veya tamamen sona erdirilmesi de dahil olmak üzere ek önlemleri değerlendireceğiz" denildi.
Rusya, Şubat 2022'de Ukrayna topraklarına yönelik başlattığı askeri harekatın ardından Avrupa'da düzenlenen pek çok uluslararası kültürel ve sportif etkinlikten men edilmişti. Venedik Bienali'nde en son 2019 yılında resmi olarak boy gösteren ülkenin sanat platformlarına dönüş girişimi, savaşın gölgesinde Avrupa'daki en büyük kültürel krizlerden biri haline gelmiş durumda. Gözler şimdi, 9 Mayıs'taki açılış öncesinde Venedik Bienal Vakfının atacağı geri adıma veya kararda direnip direnmeyeceğine çevrildi.