Başkale ilçesinin İran sınırındaki Sualtı Mahallesi sakinleri, kış aylarında metrelerce yüksekliğe ulaşan kar duvarları arasından geçerek hayata tutunmaya çalışıyor. 18 farklı çığ noktasının bulunduğu tehlikeli güzergah, bölge halkı için hem yaşam hattı hem de korku tüneli.
Van’ın Başkale ilçesine 98 kilometre uzaklıkta, İran sınırının sıfır noktasında yer alan Sualtı Mahallesi’nde kış mevsimi, sadece soğuk hava değil, aynı zamanda zorlu bir ulaşım mücadelesi anlamına geliyor. Etrafı yüksek dağlarla çevrili olan ve yaklaşık 80 hanenin bulunduğu bu kırsal mahallede, yoğun kar yağışı ve tipi hayatı durma noktasına getiriyor. Mahalle sakinleri, ilçe merkezine ulaşabilmek için kar kalınlığının yer yer 8-9 metreyi bulduğu, iş makineleriyle açılan "kar koridorlarını" kullanmak zorunda kalıyor.
18 Ayrı Noktada Çığ Riski
Bölgenin coğrafi yapısı nedeniyle ulaşım, kış aylarında hayati bir risk taşıyor. Mahalle yolunun yaklaşık 10 kilometrelik bölümü, dik yamaçların altından geçiyor ve bu güzergah üzerinde tam 18 farklı çığ yatağı bulunuyor. Büyükşehir Belediyesi ekiplerinin yoğun çalışmasıyla açılan yollar, sert esen rüzgar ve tipi nedeniyle kısa sürede tekrar kapanabiliyor. Yol açıldığında ise ortaya çıkan manzara, metrelerce yükseklikteki kar duvarlarından oluşan dar bir tüneli andırıyor.
Sualtı sakinleri, temel ihtiyaçlarını karşılamak veya acil durumlar için ilçeye gitmek istediklerinde bu koridorlardan geçmek zorunda kalıyor. Ancak geçiş sırasında her an yeni bir çığ düşme ihtimali, yolculuğu büyük bir stres kaynağına dönüştürüyor.
"Tünellerden Dua Ederek Geçiyoruz"
Mahallede yaşayan vatandaşlar, kışın yaklaşık 6 ay boyunca bu zorluklarla mücadele ettiklerini belirtiyor. Bölge sakinlerinden Bayram Akkaya, yaşadıkları durumu "yaşam mücadelesi" olarak tanımlıyor. Yolun açık olduğu zamanlarda bile tehlikenin devam ettiğini vurgulayan Akkaya, "Yolun yarısında kar tünelleri oluşuyor. Bu tünellerden geçerken dua ediyoruz, her an üzerimize çığ düşecek diye büyük korku yaşıyoruz. Bazen korkudan ilçeden geri dönemeyip başka mahallelerde konaklamak zorunda kalıyoruz" ifadelerini kullandı.
Kar Kalınlığı Evleri Aşıyor
Mahalle içindeki kar kalınlığının 3-4 metreyi bulduğu, çığ düşen noktalarda ise bu yüksekliğin 8-9 metreye ulaştığı belirtiliyor. Kimi zaman bir ay boyunca evlerinden çıkamadıklarını dile getiren mahalle sakinleri, yolun kapalı olduğu dönemlerde ulaşımlarını atlarla sağlamaya çalışıyor. Ancak tipinin çığ yataklarını sürekli doldurması, bu ilkel ulaşım yöntemini dahi imkansız hale getirebiliyor.
Güzergah Değişikliği Talebi
Geçimlerini hayvancılıkla sağlayan ve kışın büyük bölümünü karla mücadele ederek geçiren mahalle halkı, kalıcı bir çözüm bekliyor. Mevcut yolun coğrafi konumu nedeniyle sürekli kapandığını ve risk barındırdığını belirten vatandaşlar, yol güzergahının daha güvenli bir alana taşınmasını talep ediyor. Mahalle sakinlerinden Murat Koç ve Naci Teker de kış aylarının kendileri için "çile" anlamına geldiğini belirterek, erzaklarını dahi taşımakta zorlandıklarını ve daha güvenli bir ulaşım hattına ihtiyaç duyduklarını vurguluyor.