Türk Uyku Tıbbı Derneği Başkanı Prof. Dr. Zeynep Zeren Uçar, yatmadan önce maruz kalınan mavi ışığın uyku hormonunu yüzde 50 oranında azalttığını belirterek, sağlıklı bir uykunun kalp ve nörolojik hastalıklardan korunmadaki hayati önemine dikkat çekti.
Günümüzün giderek artan dijital alışkanlıkları, insan sağlığının temel taşlarından biri olan uyku kalitesini ciddi şekilde tehdit ediyor. Türk Uyku Tıbbı Derneği Başkanı ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zeynep Zeren Uçar, uyku öncesi telefon ve bilgisayar ekranlarından yayılan mavi ışığın, vücudun biyolojik saatini düzenleyen ve uykuya dalmayı sağlayan melatonin hormonunun salgılanmasını yüzde 50 oranında azalttığını açıkladı.
Dünya Uyku Günü kapsamında değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Uçar, uykunun uzun yıllar boyunca yalnızca fizyolojik bir süreç olarak görüldüğünü ve yeterli önemin verilmediğini ifade etti. Şehirleşme ve teknolojik uyaranların artmasıyla birlikte insanların çevresel faktörlere daha fazla maruz kaldığını belirten Uçar, "Gece yeterince dinlenemeyen bir kişi, ertesi gün birçok sağlık sorunu ve performans düşüklüğü ile karşı karşıya kalabiliyor. Çevresel uyaranlar nedeniyle uykumuzu düzenleyen hormonların salgısını bozduk" uyarısında bulundu.
Yetersiz Uyku Hastalık Riskini Artırıyor
Günde 7 saatten az uyumanın insan vücudu üzerindeki tahribatına değinen uzmanlar, bu durumun başta kalp rahatsızlıkları olmak üzere Alzheimer gibi ciddi nörolojik hastalıkların ortaya çıkma riskini artırdığını vurguluyor. Sağlıklı bir uykunun en temel göstergesinin, bireyin sabah dinlenmiş olarak uyanması ve günlük işlevlerini yerine getirebilecek enerjiye sahip olması olduğu belirtiliyor.
İnsan vücudunun uyku ihtiyacı yaşa göre değişiklik gösteriyor. Prof. Dr. Uçar'ın paylaştığı verilere göre; okul öncesi çocukların 10-13 saat, erken okul çağındaki çocukların 9-11 saat ve ergenlerin 8-10 saat uyuması gerekiyor. Yetişkinlik döneminde bu süre 7-9 saat aralığına inerken, yaş ilerledikçe uyku ihtiyacı 6-8 saate kadar düşebiliyor.
Uyku Hakkında Bilinen Yanlışlar
Toplumda uyku düzenine ilişkin yaygın yanlış inanışlara da dikkat çeken Prof. Dr. Uçar, yaşlılıkta uyku ihtiyacının azaldığı yanılgısıyla hekime başvurulmamasının ciddi bir sorun olduğunu kaydetti. Alkolün uykuya dalmayı kolaylaştırdığı yönündeki inancın da tıbbi gerçeklerle uyuşmadığı belirtildi. Alkolün REM uykusunu baskıladığını, gece sık uyanmalara yol açtığını ve derin uyku süresini kısalttığını ifade eden Uçar, dışarıdan alınan melatonin takviyeleri konusunda da vatandaşları uyardı. Hekim tavsiyesi olmadan bilinçsizce kullanılan melatonin haplarının uyku düzenini iyileştirmek yerine biyolojik ritmi daha da bozabileceği bildirildi.
Uzmanlar, haftada üç günden fazla uykuya dalma veya uykuyu sürdürme problemi yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmaları gerektiğini hatırlatıyor.