Türkiye’nin geleneksel un ihracat lideri Irak pazarındaki sert daralmaya karşın, Suriye’ye yapılan satışlar 2025 yılında yüzde 110 artarak 650 bin tona ulaştı.
İSTANBUL — Türkiye un sanayisi, 2025 yılında ihracat pazarlarında önemli bir eksen kayması yaşadı. Sektörün en büyük pazarı konumundaki Irak’ta yaşanan ciddi düşüşe karşın, Suriye’ye yönelik un ihracatı rekor seviyede artış gösterdi. Uluslararası Un Sanayicileri ve Hububatçılar Birliği (IAOM) Avrasya Başkanı Eren Günhan Ulusoy, Suriye’ye yapılan ihracatın bir önceki yıla kıyasla yüzde 110 artarak 650 bin tona yükseldiğini açıkladı.
Irak’taki Kayıp Suriye ile Telafi Ediliyor
IAOM Avrasya Başkanı Ulusoy, yaptığı değerlendirmede Türkiye’nin küresel un ticaretindeki liderliğini sürdürmesine rağmen, 2025 yılının zorlu geçtiğine dikkat çekti. 20 yıldır sektörün açık ara bir numaralı pazarı olan Irak’ta yaşanan talep daralması verilerle ortaya kondu. 2024 yılında Irak’a 920 bin ton seviyesinde gerçekleşen ihracat, 2025 yılında 360 bin tona kadar geriledi.
Ancak bu düşüşe karşılık Suriye pazarındaki hareketlilik dikkat çekici boyutlara ulaştı. Ulusoy, Suriye’ye yönelik aylık un sevkiyatının ortalama 20-30 bin ton seviyelerinden 60-70 bin ton bandına çıktığını belirtti. Bu artışla birlikte Suriye, Türk un ihracatçısı için stratejik bir konuma yükseldi. Sadece Ocak ayında bu ülkeye yapılan ihracat miktarı 52 bin ton olarak kaydedildi.
Toplam İhracatta Kuraklık ve Düzenleme Etkisi
Sektörün genel görünümüne dair verileri de paylaşan Ulusoy, Türkiye’nin yıllık 32 milyon tonluk üretim kapasitesine sahip olduğunu ve fiili olarak 15 milyon ton üretim gerçekleştirdiğini hatırlattı. Küresel un ticaretinin yüzde 23’ünü elinde bulunduran Türkiye, son 10 yıldır "dünya un ihracat şampiyonu" unvanını koruyor.
Buna karşın, önceki yıllarda 3 milyon tonu aşan toplam un ihracatı, 2025 yılında 2,4 milyon tona geriledi. Ulusoy, bu düşüşün temel nedenleri arasında zirai don, kuraklık ve buğday ithalatına getirilen yeni düzenlemeleri gösterdi.
2026 İçin Üretim ve İhracat Beklentisi
Gelecek döneme dair öngörülerini de paylaşan Ulusoy, Suriye pazarındaki büyümenin 2026 yılında da devam etmesini beklediklerini ifade etti. Türkiye’nin sadece un değil, genel gıda tedarikinde de Suriye için kritik bir rol oynadığını vurgulayan Ulusoy, "Özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki üreticilerimiz, adeta şehirlerarası ticaret yapar gibi hızlı ve etkin bir ihracat süreci yürütüyor" dedi.
Üretim tarafında ise iyimser bir tablo çizildi. Geçen yıl kuraklık nedeniyle düşen buğday rekoltesinin, son dönemdeki yağışlarla toparlanması bekleniyor. Ocak ve Şubat aylarındaki yağışların toprak nemini geçen yıla göre yüzde 30 artırdığını belirten Ulusoy, 2026 yılında buğday üretiminin en az yüzde 20 artışla 20 milyon tonun üzerine çıkacağını, yağışların istikrarlı sürmesi halinde ise 22,5 milyon tonluk rekor seviyelere yaklaşılabileceğini kaydetti.