Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, deniz güvenliğini artırmak amacıyla geçen yıl limanlara yanaşan 3 binden fazla yabancı bayraklı geminin denetlendiğini, standartlara uymayan yüzlerce geminin seferden men edildiğini açıkladı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen kapsamlı denetim faaliyetlerine ilişkin önemli verileri kamuoyuyla paylaştı. Denizlerde can ve mal güvenliğini sağlamak, aynı zamanda deniz çevresini korumak amacıyla yürütülen bu operasyonlarda hem yabancı hem de Türk bayraklı gemiler sıkı bir incelemeden geçirildi.
486 Yabancı Gemi Bağlandı
Bakanlık verilerine göre, Türkiye'nin taraf olduğu memorandumlar ve ulusal planlamalar çerçevesinde, geçtiğimiz yıl Türk limanlarına uğrak yapan toplam 3 bin 115 yabancı bayraklı gemiye "Liman Devleti Denetimi" (Port State Control) uygulandı.
Bakan Uraloğlu, bu denetimlerin sonuçlarına ilişkin yaptığı açıklamada, uzman ekiplerce yapılan incelemelerde ciddi eksiklikler tespit edilen 486 yabancı geminin seferine izin verilmediğini ve bu gemilerin tutulduğunu belirtti. Uraloğlu, bu rakamlarla Türkiye'nin bölgesinde en fazla gemi denetimi gerçekleştiren ülke konumuna yükseldiğine dikkat çekti.
Türk Bayraklı Gemilere "Program Dışı" Mercek
Denetimlerin sadece yabancı gemilerle sınırlı kalmadığını vurgulayan Bakan Uraloğlu, Türk bayraklı gemilerin standartlarını daha da yukarı taşımak için özel bir strateji izlediklerini ifade etti.
Bu kapsamda, uluslararası sefer yapan gemilerin yanı sıra ulusal sularda çalışan gemiler de yakın takibe alındı. Geçen yıl 583 Türk bayraklı gemiye "program dışı" denetim gerçekleştirildiği bildirildi. Ayrıca, uluslararası sularda boy gösteren 960 Türk bayraklı gemiye de ön sörvey denetimi yapıldı.
Paris MoU "Beyaz Liste" Başarısı Sürüyor
Bakan Uraloğlu, Türk ticaret filosunun uluslararası arenadaki prestijine de değindi. Türk gemilerinin 2008 yılından bu yana Paris Mutabakat Zaptı (Paris MoU) kapsamında "Yüksek Performans" gösteren ülkeler arasında yer aldığını hatırlatan Uraloğlu, Türkiye'nin "Beyaz Liste"deki yerini koruduğunu müjdeledi.
2025 yılı verilerine göre, çoğunluğu Avrupa Birliği limanlarında olmak üzere Paris MoU üyesi ülkelerde 215 Türk bayraklı gemi denetlendi. Bu denetimlerde sadece 5 gemi tutulurken, tutulma oranı yüzde 2,32 olarak gerçekleşti. Bu oranın, yüzde 4,03 olan Paris MoU genel ortalamasının neredeyse yarısı kadar olması, Türk denizciliğinin teknik ve operasyonel kalitesini ortaya koydu.
Riskli Gemilere Geçit Yok
Deniz emniyetinden taviz verilmeyeceğinin altını çizen Uraloğlu, özellikle risk oluşturan gemilere yönelik yoğunlaştırılmış denetimlerin mevzuat altyapısının güçlendirildiğini belirtti.
Bölgesel iş birliklerine de değinen Bakan, Akdeniz MoU kapsamında yapılan denetimlerin yüzde 42,7'sinin, Karadeniz MoU kapsamındaki denetimlerin ise yüzde 11,1'inin Türk limanlarında gerçekleştirildiğini aktardı. Türkiye'deki denetimlerde tespit edilen tutulma oranlarının genel ortalamaların üzerinde olması (Akdeniz MoU'da yüzde 14,3, Karadeniz MoU'da yüzde 21,3), Türk liman otoritelerinin standart altı gemilere karşı ne denli titiz bir filtreleme uyguladığını gösteriyor.
Bakanlık, yeni devreye alınacak gemi denetim risk değerlendirme modülleri ve yazılım sistemleriyle 2026 yılında da denizlerdeki denetim kapasitesini artırmayı hedefliyor.