Avrupa Birliği'nin bilimsel araştırma ve inovasyon programı Ufuk Avrupa kapsamında açılan yeni çağrı, Ukrayna'nın Avrupa Araştırma Alanı ile entegrasyonunu hedefliyor. Enerjiden sağlığa kritik sektörleri kapsayan projeler, LUKE girişimiyle finanse edilecek.
Avrupa Birliği'nin (AB) en kapsamlı bilimsel araştırma programı olan Ufuk Avrupa (Horizon Europe), savaşın devam ettiği Ukrayna'nın araştırma ekosistemini güçlendirmek ve Avrupa ile bağlarını sıkılaştırmak amacıyla yeni bir destek mekanizmasını devreye soktu. "Ukrayna'nın Avrupa Araştırma Alanına Bağlanması" (Linking Ukraine to the European Research Area - LUKE) başlığıyla açılan çağrı kapsamında, stratejik öneme sahip alanlardaki ortak projelere finansman sağlanacak.
Kritik Sektörlerde İş Birliği Derinleşiyor
TÜBİTAK tarafından koordine edilen Ufuk Avrupa Programı çerçevesinde duyurulan LUKE çağrısı, sadece akademik bir iş birliğini değil, aynı zamanda Ukrayna'nın yeniden inşası ve dayanıklılığı için hayati öneme sahip sektörleri de kapsıyor. Desteklenecek projelerin odak noktaları arasında enerji arz güvenliği, sağlık sistemlerinin iyileştirilmesi, siber güvenlik altyapılarının güçlendirilmesi ve sosyal bilimler gibi geniş bir yelpaze yer alıyor.
Bu girişimle, Ukraynalı araştırmacıların ve kurumların Avrupalı muhataplarıyla ortak çalışmalar yürütmesi teşvik edilirken, ülkenin bilimsel kapasitesinin korunması ve geliştirilmesi hedefleniyor.
Başvuru Süreci ve Beklenen Çıktılar
Program, Ukrayna merkezli kuruluşlarla AB üyesi veya asosiye ülkelerdeki (Türkiye dahil) ortakların konsorsiyumlar kurarak proje geliştirmesini öngörüyor. Çağrı kapsamında sunulacak projelerden, Ukrayna'nın mevcut kriz ortamında ihtiyaç duyduğu teknolojik çözümleri üretmesi ve uzun vadede Avrupa Araştırma Alanı (ERA) standartlarına tam uyum sağlaması bekleniyor.
Araştırmacılar ve kuruluşlar, enerji verimliliği projelerinden dijital güvenlik protokollerine kadar somut çıktılar üretecek önerilerle fona başvurabilecek. Bu süreçte Türkiye'den araştırmacıların da Ukraynalı meslektaşlarıyla kuracakları ortaklıklar, bölgesel bilim diplomasisi açısından önem taşıyor.
Avrupa Araştırma Alanı ile Entegrasyon
LUKE çağrısı, AB'nin Ukrayna'ya yönelik siyasi ve ekonomik desteğinin bilimsel bir uzantısı olarak değerlendiriliyor. Program, Ukraynalı bilim insanlarının uluslararası ağlara erişimini kolaylaştırarak beyin göçünü engellemeyi ve ülkedeki nitelikli insan kaynağını yerinde desteklemeyi amaçlıyor. Destek programı, savaş sonrası yeniden yapılanma sürecinde ihtiyaç duyulacak bilimsel verinin ve teknolojik altyapının şimdiden hazırlanmasına zemin hazırlayacak.