Üç üniversiteden akademisyenlerin ortak çalışmasıyla Türkiye’nin 8 bin kilometreyi aşan kıyı şeridi mercek altına alındı. Uydu görüntüleri ve coğrafi analizlerle oluşturulan "Plaj Envanteri" çalışmasında, en uzun plajın Sakarya’da yer alması dikkat çekici bir veri olarak kayıtlara geçti.
Türkiye'nin deniz turizmi ve kıyı coğrafyası üzerine çalışan bilim insanları, ülkenin üç tarafını çevreleyen denizlerdeki tüm plajları kapsayan kapsamlı bir haritalandırma çalışmasına imza attı. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Balıkesir Üniversitesi ve Ege Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen projede, Türkiye'nin 8 bin 483 kilometrelik kıyı şeridi taranarak toplam 6 bin 110 plaj kayıt altına alındı.
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muhammed Zeynel Öztürk, Balıkesir Üniversitesi'nden Prof. Dr. Abdullah Soykan ve Ege Üniversitesi doktora öğrencisi Berkay Yılmaz tarafından yürütülen çalışma, iki yıllık yoğun bir mesainin ürünü olarak ortaya çıktı. Araştırma ekibi, bilimsel yöntemler ve uydu teknolojilerini kullanarak Türkiye'nin ilk bütüncül "Plaj Envanteri"ni oluşturdu.
Uydudan 30 Yıllık Değişim İzlendi
Proje kapsamında Google Earth uydu görüntüleri ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) aktif olarak kullanıldı. Araştırmacılar sadece mevcut durumu değil, son 20-30 yıllık uydu verilerini de inceleyerek kıyıların tarihsel değişimini analiz etti. Bu geriye dönük tarama sayesinde, plajlar üzerindeki insan kaynaklı yapılaşmalar, turizm tesislerinin gelişimi ve kıyı kullanımındaki değişimler bilimsel verilerle ortaya konuldu.
Elde edilen veriler, kıyıların sadece turistik değerini değil, aynı zamanda üzerindeki insan baskısını da somutlaştırdı. Çalışmanın sonuçları, uluslararası geçerliliği olan "Turkish Journal of Earth Sciences" dergisinde yayımlanarak bilim dünyasıyla paylaşıldı.
Coğrafi Yapı Plaj Karakterini Belirliyor
Araştırma bulguları, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki dağ uzanış şekillerinin plaj yapılarını doğrudan etkilediğini gösterdi. Batı Anadolu'da dağların kıyıya dik uzanması nedeniyle Ege Bölgesi'nde çok sayıda ancak kısa ve parçalı plajlar tespit edildi. Buna karşılık, dağların kıyıya paralel uzandığı Karadeniz Bölgesi'nde plajların sayıca daha az ancak yapısal olarak daha geniş ve uzun olduğu belirlendi.
En Uzun Plaj Sürprizi: %%ENTITY:49ac7f29-094d-46a8-ae34-c2ccea3b7625:Sakarya%%
Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise "en uzun plaj" verisinde yaşandı. Genel algının aksine, Türkiye'nin en uzun plaj bütünlüğünün Ege veya Akdeniz'de değil, Sakarya'da olduğu tespit edildi.
Prof. Dr. Muhammed Zeynel Öztürk, akarsularla birbirinden ayrılan üç parçadan oluşan Sakarya kıyılarındaki plajların ortalama 18 kilometre uzunluğa sahip olduğunu belirtti. Bu veri, araştırmacılar için de şaşırtıcı bir bulgu olarak değerlendirildi.
Sürdürülebilir Planlama İçin Bilimsel Zemin
Oluşturulan veri seti, Türkiye'nin deniz turizmi potansiyelini il bazında detaylandırırken, kıyı yönetimi için de stratejik bir kaynak niteliği taşıyor. Çalışma ile hangi ilde ne kadar plaj uzunluğu olduğu, bu plajların ne kadarının turizme kazandırıldığı ve ne kadarının yapılaşma baskısı altında olduğu netleştirildi. Uzmanlar, bu envanterin kıyıların sürdürülebilir kullanımı ve korunmasına yönelik gelecek planlamalarında karar vericiler için kritik bir altlık oluşturacağını vurguluyor.