Türkiye’nin ilk kadın kılavuz kaptanı unvanına sahip olan Nildeniz Sütçü Şen, devasa tonajlı gemilerin İstanbul Boğazı ve limanlara güvenle yanaşmasını sağlarken, denizcilik sektöründe kadın istihdamı için güçlü bir rol model oluşturuyor.
Türkiye'nin denizcilik tarihinde bir ilki temsil eden Kılavuz Kaptan Nildeniz Sütçü Şen, erkek egemen bir sektör olarak bilinen denizcilikte tabuları yıkarak görevini başarıyla sürdürüyor. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan Şen, her gün metrelerce uzunluktaki tankerleri, konteyner gemilerini ve devasa yük gemilerini en kritik manevralarla limanlara ve iskelelere yanaştırıyor.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Denizcilik Fakültesi Güverte Bölümü mezunu olan Nildeniz Sütçü Şen, açık denizlerde uzun yıllar süren kaptanlık kariyerinin ardından, mesleğin en üst uzmanlık noktalarından biri kabul edilen kılavuz kaptanlığa (pilotaj) geçiş yaptı. Bu geçiş, onu Türkiye Cumhuriyeti tarihinin bu alandaki ilk kadın çalışanı olarak kayıtlara geçirdi.
"Başlangıçta Ulaşılmaz Görünebilir"
Mesleğinin zorluklarına ve gerektirdiği yüksek disipline dikkat çeken Şen, denizcilikte kariyer hedefleyen genç kadınlara yönelik önemli mesajlar verdi. Yaptığı işin fiziksel ve zihinsel dayanıklılık gerektirdiğini belirten Şen, "Yaptığım iş başlangıçta zor ve ulaşılmaz görünebilir ama cesaret, disiplin ve sabırla mümkün" ifadelerini kullandı.
Kılavuz kaptanlık, gemilerin dar su yollarından geçişi veya limanlara yanaşması sırasında gemi kaptanına danışmanlık yapmayı, yerel bilgiyi ve manevra tecrübesini kullanmayı gerektiriyor. Kılavuz kaptanlar, her türlü hava koşulunda hareket halindeki gemilere küçük pilot botlarından çarmıh (ip merdiven) aracılığıyla tırmanarak çıkmak zorunda. Şen, bu riskli ve zorlu süreci rutin bir profesyonellikle yürütüyor.
Denizde Emniyetin Kritik Halkası
Kılavuz kaptanların deniz emniyeti açısından hayati bir rol üstlendiğini vurgulayan Şen, operasyonların hatasız yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle İstanbul Boğazı gibi akıntıların güçlü, trafiğin yoğun ve coğrafi yapının zorlu olduğu bölgelerde, kılavuz kaptanın verdiği kararlar can, mal ve çevre güvenliği açısından kritik önem taşıyor.
Mesleğe başladığı ilk yıllarda gemi personellerinin bir kadın kılavuz kaptan gördüklerinde şaşkınlık yaşadığını, ancak operasyon başladığında bu şaşkınlığın yerini profesyonel bir saygıya bıraktığını belirten Şen, denizde cinsiyetin değil, liyakat ve yetkinliğin ön planda olduğunu savunuyor.
Şen’in başarısı, son yıllarda Türkiye'deki denizcilik fakültelerine giren kız öğrenci sayısındaki artış ve sektördeki kadın zabit sayısının yükselişiyle paralel bir seyir izliyor. Tecrübeli kaptan, kendi hikayesinin denizciliği düşünen kadınlar için "yapabilirim" duygusunu güçlendirmesini umduğunu ifade ediyor.