İklim değişikliğinin etkileri ve azalan yağış rejimleri nedeniyle Türkiye, "su stresi çeken ülke" konumundan "su fakiri" olma riskine doğru hızla ilerliyor. Tarımsal sulamadaki verimsizlikler ve altyapıdaki kayıp-kaçak oranları, ulusal su güvenliğini tehdit eden en büyük unsurlar olarak öne çıkıyor.
Küresel ısınmanın getirdiği iklim düzensizlikleri ve artan nüfus, Türkiye'nin su güvenliği üzerindeki baskıyı her geçen gün artırıyor. Uluslararası standartlara göre bir ülkenin "su zengini" sayılabilmesi için kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının 8 ila 10 bin metreküp arasında olması gerekirken, Türkiye'de bu rakam günümüzde 1.300 metreküp seviyelerine kadar gerilemiş durumda. Uzmanlar, mevcut tüketim alışkanlıkları ve iklim trendlerinin devam etmesi halinde, bu miktarın 2030'lu yıllara gelindiğinde 1.000 metreküpün altına düşerek ülkeyi resmen "su fakiri" kategorisine sokabileceği konusunda uyarıyor.
Su kaynaklarının kullanım dağılımına bakıldığında, en büyük payı açık ara tarım sektörü alıyor. Türkiye'deki toplam tatlı su kaynaklarının yaklaşık yüzde 74'ü tarımsal sulamada kullanılıyor. Ancak bu alandaki en büyük sorun, suyu büyük oranda israf eden geleneksel "vahşi sulama" (salma sulama) yöntemlerinin halen yaygın olarak tercih edilmesi. Damlama veya yağmurlama gibi kapalı ve modern sulama sistemlerine tam anlamıyla geçilememesi, kuraklık riskinin kapıda olduğu bir dönemde tatlı su rezervlerinin hızla tükenmesine yol açıyor.
Kentsel su yönetimi de su güvenliği dosyasının bir diğer kritik başlığını oluşturuyor. Şehirlerdeki içme suyu şebekelerinde yaşanan fiziksel kayıp ve kaçak oranları, birçok büyükşehirde halen yüzde 30'ların üzerinde seyrediyor. Barajlardan evlerdeki musluklara ulaşana kadar şebekedeki eskiyen borular ve altyapı yetersizlikleri nedeniyle suyun önemli bir kısmı toprağa karışarak ziyan oluyor. Yerel yönetimlerin altyapı yenileme çalışmaları sürse de, bu dönüşümün hızı iklim değişikliğinin getirdiği kuraklık tehdidinin gerisinde kalıyor.
Yüzey sularının azalmasıyla birlikte yeraltı su seviyelerinde de ciddi düşüşler gözlemleniyor. Özellikle İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu gibi tarımsal üretimin yoğun olduğu bölgelerde, ruhsatsız açılan binlerce derin kuyu yeraltı su havzalarını geri dönülemez bir şekilde kurutuyor. Obruk oluşumlarındaki artış, yeraltı sularının aşırı çekilmesinin en somut coğrafi sonuçlarından biri olarak bölge halkının ve tarım arazilerinin güvenliğini doğrudan etkiliyor.
Su güvenliğinin sağlanması için politika yapıcıların ve bilim insanlarının üzerinde uzlaştığı temel çözüm yolları; tarımda modern sulama tekniklerinin zorunlu hale getirilmesi, atık suların arıtılarak sanayi ve tarımda yeniden kullanılması ve kentlerde yağmur suyu hasadı gibi sürdürülebilir mimari uygulamaların yaygınlaştırılmasından geçiyor. Su kaynaklarının bir sınıra ulaştığı gerçeği, artık yalnızca çevresel bir sorun olarak değil, gıda güvenliğini ve ekonomik istikrarı doğrudan etkileyen bir ulusal güvenlik meselesi olarak değerlendiriliyor.