Türkiye tohumculuk sektörü, 2025 yılında 540 milyon dolarlık ihracat ve 382 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirerek dış ticarette net ihracatçı konumunu pekiştirdi.
Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) tarafından açıklanan verilere göre, Türk tohumculuk sektörü 2025 yılını rekor bir dış ticaret fazlasıyla kapattı. Sektör, yıl boyunca gerçekleştirdiği üretim ve ihracat hamleleriyle 158 milyon dolarlık artı değer yaratarak uluslararası pazardaki gücünü bir kez daha kanıtladı.
İhracatın İthalatı Karşılama Oranı Yüzde 141’e Ulaştı
TÜRKTOB Yönetim Kurulu Başkanı Kayhan Yıldırım, sektörün 2025 performansına ilişkin yaptığı değerlendirmede, ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 141 seviyesine yükseldiğini vurguladı. Yıldırım, Türkiye'nin bilinenin aksine tohumculukta net ihracatçı bir ülke konumunda olduğunun altını çizerek, "2025 yılında sektörümüz 540 milyon dolarlık ihracata karşılık 382 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirdi. Bugün itibarıyla Türkiye, 117 ülkeye sertifikalı tohum ihraç ediyor. Fidan ve süs bitkilerini de dahil ettiğimizde bu sayı 130 ülkeye ulaşıyor" dedi.
Üretimde Yüzde 300'ü Aşan Artış
Sektörün son 20 yılda üretim kapasitesini devasa oranda artırdığına dikkat çeken Yıldırım, 2005 yılına kıyasla sertifikalı tohum üretiminin yüzde 306 artış gösterdiğini belirtti. 2005 yılında 332 bin ton olan üretim, 2025'te 1 milyon 351 bin tona ulaştı.
Yıldırım, yerli üretimin iç pazardaki hakimiyetine de değinerek, "Çiftçimizin kullandığı sertifikalı tohumluğun yüzde 96’sı artık yurt içinde üretiliyor. Yıllardır süregelen yerli ve milli tohumculuk politikalarımızın somut sonuçlarını alıyoruz" ifadelerini kullandı.
Hedef: Batı Standartlarında Sertifikalı Tohum Kullanımı
Stratejik hububat ürünlerinde üretim artışına rağmen sertifikalı tohum kullanım oranlarının henüz istenen seviyede olmadığına işaret eden TÜRKTOB Başkanı, mevcut durumda yüzde 40 ile 50 arasında değişen bu oranı, Fransa ve Almanya gibi ülkelerdeki yüzde 70-80 seviyelerine çıkarmayı hedeflediklerini bildirdi.
Fidancılık ve Süs Bitkilerinde Büyük İvme
Sadece tohumda değil, fidancılık ve süs bitkileri alanında da dikkat çekici bir büyüme kaydedildi. Verilere göre:
- Meyve Fidanı: Asma dahil sertifikalı meyve fidanı üretimi 2005'e göre yüzde 380 artarak 101 milyon adede yükseldi. Çilek fideleriyle birlikte sektörün toplam üretim hacmi 203 milyon adedi buldu.
- Süs Bitkileri: Son 15 yılda üretim 1 milyardan 2 milyar adede, ihracat ise 136 milyon dolara ulaştı. Bu alanda ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 158 olarak gerçekleşti.
Kayıt Dışı Tohum Uyarısı
Sektördeki bu başarının sürdürülebilmesi için kayıt dışı üretimle mücadelenin şart olduğunu belirten Yıldırım, üreticilere önemli uyarılarda bulundu. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yetkilendirilmemiş ve ilgili alt birliklere üye olmayan kaynaklardan tohum alınmaması gerektiğini vurgulayan Yıldırım, "Kaynağı belirsiz, sertifikasız tohumlar verim kaybına ve hastalık riskine yol açarak hem üreticinin ekonomisine hem de tarımsal planlamamıza zarar veriyor" dedi.