Kocaeli Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki SEKA Kağıt Müzesi'nde faaliyete geçen Mehmet Ali Kağıtçı Dokümantasyon Merkezi, 10 bini aşkın belgeyle Cumhuriyet dönemi kağıtçılık tarihini araştırmacıların dijital ve fiziki erişimine açtı.
Kocaeli'de bulunan ve Türkiye'nin sanayi mirasının önemli sembollerinden biri olan SEKA Kağıt Müzesi, bünyesine kattığı yeni dokümantasyon merkezi ile kağıt sanayisinin geçmişini akademik ve tarihsel araştırmalar için erişilebilir hale getirdi. SEKA Kağıt Fabrikalarının kurucusu Mehmet Ali Kağıtçı'nın ismini taşıyan merkez, 1936'dan 2000'li yıllara uzanan üretim serüvenine dair on binlerce belgeyi bünyesinde barındırıyor.
Sanayi Tarihine Işık Tutan Arşiv
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından yönetilen müzede oluşturulan merkez, daha önce Eski SEKA Konutları'ndaki Kültür Evi'nde muhafaza edilen arşivin kapsamlı bir tasnif sürecinden geçirilmesiyle hayata geçirildi. Merkezde, fabrikanın kuruluşundan kapanışına kadar geçen süreçteki endüstriyel üretim aşamaları, idari yazışmalar ve kurumsal hafızayı oluşturan resmi evraklar yer alıyor.
SEKA Kağıt Müzesi Koordinatörü Hüseyin Saban, merkezin sadece bir depolama alanı değil, sanayi tarihine ışık tutan aktif bir araştırma noktası olduğunu vurguladı. Saban, "Burası özellikle akademisyenlerin kağıtçılık alanındaki bilgilere doğrudan ulaşmasını sağlamak amacıyla kurduğumuz yaşayan bir arşivdir. 1936'dan 2004'e kadar aktif üretim yapan fabrikalarımızın tüm yazışmalarına ve teknik dosyalarına buradan erişilebiliyor" ifadelerini kullandı.
Üç Ana Bölümde Hizmet Veriyor
Dokümantasyon merkezi, araştırmacıların ihtiyaçlarına göre üç farklı kategoride yapılandırıldı:
- SEKA Fabrika Arşivleri: Merkezin ana omurgasını oluşturan bu bölümde, fabrikaların üretim süreçleri, teknik çizimler, makine planları ve kurumsal yazışmalar bulunuyor.
- Kağıtçılık İhtisas Kitaplığı: Mehmet Ali Kağıtçı'ya ait kişisel kitaplar, eserler ve özel notların yer aldığı bu bölüm, kağıtçılık alanında uzmanlaşmak isteyenler için nadir kaynaklar sunuyor.
- Obje ve Belge Koleksiyonu: Müze envanterine kayıtlı 10 binin üzerindeki obje, harita, ürün kataloğu ve görsel materyal bu bölümde incelenebiliyor.
Dijital Erişim İmkanı
Modern müzecilik anlayışıyla yapılandırılan merkezde belgeler, asitsiz zarf ve dosyalar kullanılarak özel iklimlendirilmiş raflarda korunuyor. Fiziki korumanın yanı sıra dijitalleşmeye de büyük önem veriliyor.
Araştırmacıların mekana gelme zorunluluğu olmadan da kaynaklara ulaşabildiğini belirten yetkililer, arşivdeki belgelerin dijital ortama aktarıldığını ve SEKA Kağıt Müzesi'nin web sayfası üzerinden erişime sunulduğunu kaydetti. Bu sistem sayesinde, Türkiye'nin ilk kağıt fabrikasının mirası, dünyanın her yerinden tarih meraklıları ve bilim insanlarının kullanımına açılmış oldu.