ABD yönetiminin gelişmiş çiplere yönelik yeni vergi hamlesi ve beklenenden yüksek gelen enflasyon verileri piyasalarda risk iştahını baskılarken, jeopolitik cephede İran ve Grönland merkezli gelişmeler yakından izleniyor.
Küresel piyasalar, yoğun makroekonomik veri akışı ve artan jeopolitik belirsizliklerin gölgesinde haftayı karışık bir seyirle sürdürüyor. Yatırımcıların odak noktasında, ABD Başkanı Donald Trump’ın teknoloji sektörünü doğrudan etkileyen yeni tarife kararları, ABD Merkez Bankası (Fed) ile Beyaz Saray arasındaki gerilim ve Orta Doğu’daki tansiyon yer alıyor.
Teknoloji Sektörüne "Yüzde 25" Şoku
Piyasaların en önemli gündem maddelerinden biri, teknoloji devlerini hedef alan yeni gümrük vergisi kararı oldu. ABD Başkanı Donald Trump, Nvidia H200 ve AMD MI325X gibi bazı gelişmiş çiplerin ithalatına yüzde 25 ek vergi getiren kararnameyi imzaladı.
Kararnamede, bu tarifelerin ABD’nin yerli teknoloji tedarik zincirini ve yarı iletken üretim kapasitesini koruma amacı taşıdığı belirtildi. Ancak, yerli üretimi destekleyecek nitelikteki bazı ithal kalemlerin bu vergiden muaf tutulacağı detayı, teknoloji hisselerindeki satış baskısını sınırlı da olsa dengeledi. Hatırlanacağı üzere, ABD yönetimi kısa süre önce Nvidia’nın bazı ürünlerinin Çin’e ihracatının önünü açabilecek yasal düzenlemeler üzerinde çalışıyordu.
Enflasyon Verileri ve Fed Beklentileri Değişiyor
ABD ekonomisinden gelen son veriler, enflasyonist baskıların henüz tam anlamıyla dizginlenemediğini ortaya koydu. Kasım ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), aylık bazda yüzde 0,2 ile beklentilere paralel artarken, yıllık bazda yüzde 3 artışla tahminleri aştı. Benzer şekilde perakende satışların da kasım ayında yüzde 0,6 artarak 735,9 milyar dolara ulaşması, tüketici talebinin canlı kaldığını gösterdi.
Bu veriler, Fed’in faiz indirim sürecine ilişkin beklentileri öteledi. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, yılın ilk faiz indiriminin haziran ayına kaydığı görülüyor. Fed Başkanı Jerome Powell’ın mayıs ayında dolacak görev süresine kadar herhangi bir parasal gevşeme hamlesi yapması beklenmiyor.
Öte yandan, Trump ile Powell arasındaki gerilim de piyasaların radarında kalmaya devam ediyor. Adalet Bakanlığı’nın Powell hakkında yürüttüğü soruşturmaya değinen Trump, şu an için Fed başkanını görevden alma planı olmadığını, ancak nihai karar için henüz erken olduğunu ifade etti.
Jeopolitik Riskler: İran ve Grönland
Orta Doğu’da İran kaynaklı gerilimler devam ederken, piyasalar ABD’nin tutumuna odaklandı. Washington yönetiminin İran’a doğrudan bir askeri müdahalede bulunmayacağına yönelik beklentilerin güçlenmesi, petrol ve altın fiyatlarında geri çekilmeye neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,3 düşüşle 64 dolara, altının onsu ise yüzde 0,8 azalışla 4 bin 594 dolara geriledi.
Avrupa tarafında ise gündem şaşırtıcı bir şekilde "Grönland" oldu. ABD Başkanı Trump’ın, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’ı satın alma isteğini yinelemesi ve NATO vurgusu yapması diplomatik tansiyonu yükseltti. Danimarka Savunma Bakanlığı, bu söylemler üzerine Ada'daki askeri varlığını artırma kararı alırken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da bölgenin egemenliğinin ihlalinin ciddi sonuçlar doğuracağı uyarısında bulundu.
Borsalarda Satış Ağırlıklı Seyir
New York borsasında teknoloji ve bankacılık hisseleri öncülüğünde negatif bir kapanış gerçekleşti. S&P 500 yüzde 0,53, Nasdaq yüzde 1 değer kaybetti. Bilançolarını açıklayan Bank of America ve Wells Fargo'nun karları artış gösterse de, hisse senetlerinde yüzde 3 ile 4,6 arasında kayıplar yaşandı.
Asya piyasalarında ise Güney Kore hariç satıcılı bir seyir hakim oldu. Güney Kore Merkez Bankası, politika faizini yüzde 2,5 seviyesinde sabit tutarken, wonun dolar karşısındaki değer kaybı ihracatçı şirket hisselerini destekledi.
Yurt içinde ise Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,13 düşüşle 12.369 puandan tamamladı. Dolar/TL kuru 43,18 seviyelerinde işlem görürken, piyasalar haftanın geri kalanında bütçe dengesi ve ABD sanayi verilerine odaklanacak.