Meclis Alt Komisyonu tarafından hazırlanan kapsamlı taslak raporda, 18 yaş altı için 22.00-06.00 saatleri arasında internet kısıtlaması ve 15 yaşından küçüklere sosyal medya hizmetinin tamamen kapatılması gibi radikal öneriler yer aldı.
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesinde çalışmalarını sürdüren Çocuk Hakları Alt Komisyonu, dijital dünyadaki risklere karşı çocukları korumayı amaçlayan kritik bir rapor hazırladı. "Dijital Mecralarda Çocuklarımızı Bekleyen Tehdit ve Riskler" başlıklı taslak raporda, çocukların internet ve sosyal medya kullanımına yönelik yasal düzenleme çağrıları ve sert tedbir önerileri dikkat çekti.
Komisyon toplantısında milletvekillerinin görüşüne sunularak kabul edilen ve üst komisyona sevk edilen 204 sayfalık raporda, toplam 82 maddelik çözüm önerisi sıralandı. Raporun en çarpıcı bölümlerini ise sosyal medya yaş sınırları ve gece internet erişimine getirilecek kısıtlamalar oluşturdu.
Gece İnternet Erişimi Sınırlandırılacak
Raporda, çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimlerinin korunması, özellikle uyku düzenlerinin sağlıklı sürdürülebilmesi amacıyla internet erişimine zaman sınırı getirilmesi önerildi.
Hazırlanan taslağa göre, 18 yaş altındaki çocukların kullandığı mobil cihazlar üzerinden sağlanan internet erişiminin, 22.00 ile 06.00 saatleri arasında sınırlandırılması veya yavaşlatılması esası benimsendi. Bu uygulamanın hayata geçirilmesi durumunda, çocukların gece geç saatlerde kontrolsüz internet kullanımının önüne geçilmesi hedefleniyor.
15 Yaş Altına Sosyal Medya Hizmeti Sunulmayacak
Komisyonun en radikal önerilerinden biri de sosyal medya platformlarına yönelik yaş sınırlaması oldu. Mevcut durumda çoğu platformun alt yaş sınırı 13 olarak uygulanırken, komisyon bu sınırın yukarı çekilmesini talep etti.
Öneriye göre, sosyal medya platformlarının 15 yaşını doldurana kadar çocuklara hizmet sunmaması yasal hale getirilmeli. Ayrıca, 15-18 yaş aralığındaki gençler için ise platformların sadece "filtrelenmiş içerik" sunması gerektiği belirtildi. Bu denetimin sağlanabilmesi için tüm dijital hizmetlerde "yaş doğrulama" sistemlerinin zorunlu tutulması gerektiği vurgulandı.
"Çocuk Hattı" ve Okullarda Cihaz Yasağı
Raporda yer alan diğer teknik ve idari tedbirler ise şu şekilde sıralandı:
- Çocuk Hattı: 18 yaşına kadar olan kullanıcılar için özel olarak tasarlanmış, ebeveyn denetimine imkan tanıyan "çocuk hattı" benzeri SIM kart uygulamalarının hayata geçirilmesi önerildi.
- Okullarda Teknoloji Yasağı: Eğitim ortamlarında ihtiyaç duyulmayan telefon ve akıllı saat gibi teknolojik cihazların okulda kullanımının engellenmesi uygulamasının tüm okullarda standart hale getirilmesi istendi.
- Dijital Eğitim: Dijital okuryazarlık ve dijital güvenlik derslerinin, ana sınıfı dahil olmak üzere tüm eğitim kademelerinde zorunlu ders olarak müfredata eklenmesi tavsiye edildi.
Yeni Bir Yasa Çağrısı
AK Parti Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu başkanlığındaki komisyon, mevcut yasal boşlukların doldurulması için "Dijital Ortamlarda Çocukları Koruma Yasası"nın hazırlanması gerektiğini belirtti.
Raporda, çocukların dijital ortamdaki mahremiyetinin korunması, siber zorbalık ve istismarın önlenmesi adına, içerik üreticileri ve platformlar için bağlayıcı etik ilkelerin belirlenmesi gerektiği ifade edildi. Ayrıca, çocuklara yönelik dijital oyunlarda kumar ve sanal bahise özendirici mekanizmaların yasaklanması çağrısında bulunuldu.