İran ile ABD arasında Cenevre’de devam eden dolaylı nükleer müzakereler, Tahran sokaklarında farklı senaryolarla tartışılıyor. Vatandaşlar ekonomik rahatlama umudu ile bölgesel çatışma endişesi arasında gidip geliyor.
İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasında 6 Şubat’ta Umman’da başlayan ve ardından Cenevre’ye taşınan dolaylı görüşme trafiği, Tahran’da halkın gündeminin ilk sırasına yerleşti. Başkent sokaklarında nabzını tuttuğumuz İranlılar, müzakere masasında nelerin konuşulduğuna dair şeffaflık eksikliğinden şikayetçi olsa da, hakim duygu "endişeli bir bekleyiş" olarak öne çıkıyor. Diplomatik çözüm umudu taşıyanlar ile sürecin çıkmaza gireceğini düşünenler arasındaki görüş ayrılığı derinleşmiş durumda.
"En İyi Seçenek Diplomasi"
Tahran’ın en işlek caddelerinde mikrofon uzattığımız vatandaşların önemli bir kısmı, yıllardır süren gerilimin artık son bulması gerektiği görüşünde birleşiyor. Emekli bir vatandaş olan 62 yaşındaki Arselan Nevruz, halkın genelinin savaş değil huzur istediğini vurguladı. Nevruz, "Kimse savaş istemiyor. İstenen tek şey barış, dostluk ve huzur. Biz kimseyle düşman değiliz," ifadelerini kullandı.
Nevruz, ülke içinde ABD karşıtı sert söylemleri sürdüren kesimleri de eleştirerek, bu tavrın kişisel çıkarlardan kaynaklandığını savundu. Savaşın yıkıcı etkilerini geçmişte tecrübe ettiklerini hatırlatan Nevruz, "Savaş milletin yıkımından başka bir sonuç vermez. En iyi seçenek ABD ile barış," diyerek müzakere sürecine tam destek verdiğini belirtti.
Gençlerde Karamsarlık ve Şeffaflık Vurgusu
Öte yandan, genç nüfus arasında sürece dair daha temkinli, hatta karamsar bir hava hakim. İsmini vermek istemeyen bir üniversite öğrencisi, yürütülen diplomasinin kapalı kapılar ardında gerçekleşmesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Tarafların "kırmızı çizgilerinden" taviz vermesinin zor olduğunu belirten öğrenci, anlaşma ihtimalini düşük gördüğünü ifade etti.
Sürecin başarısız olması durumunda bölgesel risklerin artabileceğine dikkat çeken üniversiteli genç, "Bana göre şu ana kadar ilerleyen süreç, nihayetinde bölgesel bir savaşa yol açabilir. Mevcut durum ve artan gerilim seviyesi dikkate alındığında, bunun bölgesel bir savaşa dönüşme ihtimali bulunuyor," değerlendirmesinde bulundu.
"Çok Geç Kalınmış Bir Adım"
Diplomasiyi desteklemekle birlikte zamanlamayı eleştirenler de var. 55 yaşındaki bir başka emekli vatandaş, görüşmelerin çok daha önce, en az 4-5 yıl evvel başlaması gerektiğini savundu. Geç kalınmış olmasının sonuç almayı zorlaştırdığını belirten vatandaş, "Şu anki müzakereler hakkında çok iyimser değilim. Görüşmelerin halk için iyi bir sonuç doğuracağına pek ihtimal vermiyorum," dedi.
Yine de umudunu tamamen yitirmeyen Tahranlılar, sürecin en azından sıcak bir çatışmayı önlemesini ve ülkeye en az zararla atlatılmasını temenni ediyor. Cenevre’den gelecek haberler, sadece diplomatik koridorlarda değil, İran’ın çarşılarında ve sokaklarında da yakından takip edilmeye devam ediyor.