Birleşmiş Milletler temsilcileri ve Suriyeli yetkililerin ortaklaşa duyurduğu ulusal çerçeve planı, ülkenin acil insani yardımdan ziyade uzun vadeli altyapı inşasına ve yerinden edilmiş kişilerin kalıcı dönüşüne odaklanmasını öngörüyor.
Suriye'nin 2026 yılı için belirlediği toparlanma sürecine ilişkin öncelikleri kapsayan yeni ulusal çerçeve planı başkent Şam'da kamuoyuna duyuruldu. Hayati altyapının yeniden ayağa kaldırılması ve yerinden edilenlerin güvenli dönüşünü hedefleyen strateji, Suriye Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile Birleşmiş Milletler (BM) üst düzey temsilcilerinin katıldığı ortak bir toplantıyla açıklandı.
Suriye Dışişleri Bakanlığı Uluslararası İşbirliği Dairesi Başkanı Kuteybe Kadiş, BM İnsani Yardım Şefi Tom Fletcher ve BM Kalkınma Programı Direktörü Alexander De Croo'nun katılımıyla tanıtılan belge, ülkede uzun süredir devam eden krizin ardından yapısal toparlanma için yeni bir döneme işaret ediyor.
Dört Temel Kalkınma Hedefi
Açıklanan ulusal çerçeve kapsamında Suriye'nin toparlanma süreci için dört ana öncelik alanı saptandı. Bu alanlar şu şekilde sıralandı:
- Hayati altyapının yeniden inşası
- Temel kamu hizmetlerinin (su, sağlık, eğitim vb.) yeniden başlatılması
- Sosyal ve ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesi
- Mayınlar ve savaş kalıntılarının temizlenmesiyle eş zamanlı olarak kamu kurumlarının yeniden inşası
Sürecin temel amacının yerinden edilmiş sivillerin çadırlarda ve kamplarda yaşamasını sürdürmek değil, güvenli ve sürdürülebilir bir şekilde evlerine dönmelerini sağlamak olduğu vurgulandı. Bu doğrultuda "Kamplarsız Suriye" girişiminin başlatıldığı; altyapı, hastane ve okul gibi temel gereksinimlerin ikincil bir mesele olmaktan çıkarılıp hayati öncelik olarak ele alınacağı belirtildi.
Acil Yardımdan Uzun Vadeli Kalkınmaya Geçiş
Suriye'de halen yaklaşık 16 milyon kişinin insani yardıma ihtiyaç duyduğunu belirten BM İnsani Yardım Şefi Tom Fletcher, ülkedeki çalışmaların artık kademeli olarak acil müdahaleden uzun vadeli kalkınmaya evrileceğini ifade etti. Fletcher, Suriye'nin sorun üreten bir bölge olmaktan çıkıp bölgesel istikrara katkı sağlayan bir aktöre dönüşme potansiyeline dikkat çekti.
Suriye’nin BM Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi ise insani ve ekonomik göstergelerde ilerleme kaydedildiğini, bugüne kadar yurt dışından yaklaşık 1,5 milyon kişinin ülkeye geri döndüğünü aktardı. Olabi, ortaya konulan vizyonun BM kuruluşlarınca entegre bir biçimde desteklenmesinin toparlanma sürecini hızlandıracağını ve daha fazla insanın gönüllü geri dönüş sürecine dahil edilmesinin hedeflendiğini kaydetti.