Hızlı Destek Kuvvetleri’nin Sudan’da yürüttüğü saldırılar, ülkenin can damarı olan Cezira Tarım Projesi’ni ve tarihi şeker fabrikasını hurdaya çevirdi. 15 milyar dolarlık zarar ve kimyasal sızıntı riski, insani krizi çevre felaketine dönüştürüyor.
Sudan’da ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında devam eden çatışmalar, yalnızca askeri hedefleri değil, Sudan halkının geleceğini ve temel geçim kaynaklarını da yok ediyor. Ülkenin orta kesimindeki stratejik tarım arazilerini ve sanayi tesislerini hedef alan saldırılar, ekonomiye milyarlarca dolarlık zarar verirken, bölge halkını açlık ve çevre felaketiyle baş başa bıraktı.
Cezira Projesi’nde 15 Milyar Dolarlık Kayıp
Beyaz Nil ve Mavi Nil nehirleri arasında yer alan ve yaklaşık 1 milyon futbol sahası büyüklüğündeki 900 bin hektarlık Cezira Projesi, HDK unsurlarının sistematik saldırılarına uğradı. Dünyanın en büyük tarım girişimlerinden biri olarak kabul edilen ve Sudan ekonomisinin yaklaşık yüzde 35’ini sırtlayan proje, ağır bir yıkımla karşı karşıya.
Cezira Projesi Tarım Müdürlüğü yetkililerinden İsmail Abdulmuhsin Ahmed, projenin maruz kaldığı zararın boyutlarını 15 milyar dolar olarak açıkladı. Ahmed, HDK güçlerinin yalnızca askeri bir strateji izlemediğini, aynı zamanda Sudan’ın üretim iradesini kırmayı hedeflediğini belirtti. Saldırılarda sulama kanalları, idari ofisler ve ambarlar yerle bir edilirken, çiftçilerin evleri ve köyleri de hedef alındı.
"Zehir Soluyoruz": Kimyasal Sızıntı ve Kanser Riski
Saldırıların en korkutucu boyutu ise çevresel etkilerde görülüyor. Bölgedeki tohum depolarının yanı sıra, 2 milyon dönümlük arazinin ilaçlanması için kullanılan pestisit ve kimyasal madde stoklarının bulunduğu ana depolar da tahrip edildi.
Yetkililer, parçalanan depolardan yayılan kimyasalların doğaya karıştığını ve bölge halkının zehirli hava solumak zorunda kaldığını belirtiyor. Gelecekte kanser vakalarında artış yaşanmasından endişe edilirken, insan ve hayvan girişini engellemek amacıyla zehirli bölgelerin karantinaya alınmaya çalışıldığı bildirildi.
Tarım Makineleri "İskelete" Döndü
Tesislerdeki yağma olayları, üretimin yeniden başlama ihtimalini de ortadan kaldırmış durumda. Cezira Projesi Tohum Üretim Birimi Müdürü Ahmed Abdülkadir Ömer, özellikle tohum eleme ve hazırlama ünitelerinin hedef alındığını aktardı.
Ömer'in aktardığı bilgilere göre, aralarında Türkiye'den getirilen modern tarım makinelerinin de bulunduğu ekipmanlar parçalanarak çalındı. Makinelerin motorları, elektronik aksamları ve kritik parçaları sökülürken, geriye sadece metal yığınları ve "iskeletler" kaldı. Tesislerin yeniden işlevsel hale gelebilmesi için tüm teknik altyapının sıfırdan kurulması gerekiyor.
İlk Şeker Fabrikası Artık Kullanılamaz Halde
Saldırıların bir diğer kurbanı ise Sudan sanayisinin sembollerinden biri olan Cüneyd Şeker Fabrikası oldu. 1962 yılında kurulan ve ülkenin ilk şeker fabrikası olma özelliği taşıyan tesis, uğradığı ağır yağma sonucu tamamen devre dışı kaldı.
Fabrika yetkilileri, tesisin durmasının bölgedeki 28 köyü doğrudan etkilediğini vurguluyor. 800 kadrolu personel ve 1100 mevsimlik işçinin yanı sıra, fabrikaya ürün sağlayan 2 bin 500 çiftçi ailesi de geçim kaynağından oldu. Fabrikadaki hasarın 120 ila 150 milyon dolar arasında olduğu tahmin edilirken, sulama pompalarının da tahrip edilmesi nedeniyle bölgedeki tarımsal faaliyetler tamamen durma noktasına geldi.