UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan ve “Gladyatörler Kenti” olarak bilinen Stratonikeia’da restorasyonu tamamlanan tarihi dükkanlar, bakırcılık ve kunduracılık gibi unutulmaya yüz tutmuş mesleklerin yeni adresi oluyor.
Muğla’nın Yatağan ilçesinde bulunan ve dünyanın en büyük mermer kentlerinden biri olma özelliğini taşıyan Stratonikeia Antik Kenti, binlerce yıllık tarihini yaşayan bir kültürel mirasa dönüştürüyor. Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait kalıntıların yanı sıra Menteşe Beyliği, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinden izleri de bünyesinde barındıran kentte, restorasyonu tamamlanan Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi dükkanları, geleneksel el sanatlarına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
Köy Meydanında Tarih Yeniden Canlanıyor
1977 yılından bu yana kazı ve restorasyon çalışmalarının aralıksız sürdüğü antik kentte, son dönemde odak noktası kentin girişindeki köy meydanı oldu. Stratonikeia ve Lagina Kazı Başkanı Prof. Dr. Bilal Söğüt, antik kentteki çalışmaların sadece arkeolojik kazılarla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda Türk-İslam dönemi yerleşim dokusunu da korumayı amaçladıklarını belirtti.
Köy meydanının farklı medeniyetlerin iç içe geçtiği nadide bir alan olduğunu vurgulayan Söğüt, burada yürütülen projeyle ziyaretçilerin tarihi atmosferi soluyarak gezebileceği yaşayan bir çarşı oluşturduklarını ifade etti.
Dükkanlar Eski Sahiplerinin İsimleriyle Yaşayacak
Yürütülen titiz çalışmalar kapsamında, restore edilen yapıların orijinal kimliklerine sadık kalınıyor. Prof. Dr. Söğüt, restorasyonu tamamlanan dükkanların geçmişteki sahiplerinin isimleriyle hizmet vereceğini açıkladı. Bu kapsamda Sami Akdeniz Evi ve Fırını, aslına uygun olarak yine fırın işleviyle ziyaretçileri ağırlayacak. Ayrıca Mehmet Eskişar ve Hasan Arık’a ait dükkanlar da restore edilerek kentin yaşayan hafızasına kazandırıldı.
Bakırcıdan Kunduracıya Zanaatkarlar Yerleşiyor
Projenin en dikkat çeken yönü ise sadece binaların değil, içindeki yaşamın da restore ediliyor olması. "Koruma-kullanma dengesi" gözetilerek yürütülen çalışmalarda, tarihi dükkanlar unutulmaya yüz tutmuş meslek erbabına tahsis ediliyor.
Hali hazırda bir bakırcı ustasının hizmet vermeye başladığı çarşıda, yakın zamanda bir kunduracı ve diğer geleneksel meslek temsilcileri de yerini alacak. Prof. Dr. Söğüt, hedeflerinin ziyaretçilerin tarihi çınar ağacının gölgesinde dinlenirken, bir yandan da bu dükkanlardan alışveriş yapıp Osmanlı dönemi çarşı kültürünü deneyimlemelerini sağlamak olduğunu belirtti.
Geleceğe Miras Projesi kapsamında etap etap ilerleyen çalışmalarla, Stratonikeia’nın sadece gezilen bir ören yeri değil, içindeki zanaatkarları, fırını ve dükkanlarıyla yaşayan bir tarih sahnesine dönüşmesi hedefleniyor.