Tüketici dernekleri, son dönemde vatandaşların bilgisi dışında yenilenen sigorta poliçelerine yönelik şikayetlerin arttığını belirterek uyarıda bulundu. Uzmanlar, "Sessiz kalmak onay anlamına gelmez" diyerek, izinsiz tahsil edilen ücretlerin iade edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Son dönemde birçok vatandaş, banka hesaplarından veya kredi kartlarından bilgileri dışında çekilen sigorta prim ücretleriyle karşı karşıya kalıyor. Tüketici derneklerine ulaşan şikayetlerdeki artış, sigorta şirketlerinin poliçe vadeleri dolduğunda tüketicinin güncel onayını almadan "otomatik yenileme" işlemi yapmalarını yeniden gündeme getirdi. Tüketici temsilcileri, fahiş fiyat artışlarını da içeren bu yenilemelerin hukuki zemini konusunda vatandaşları uyardı.
"Sessiz Kalmak Kabul Etmek Değildir"
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu, belirli süreli abonelik veya sigorta sözleşmelerine, sözleşmenin süre sonunda otomatik olarak uzayacağına dair hükümler konulmasının hukuka aykırı olduğunu belirtti.
Tüketicinin açık onayı olmadan yapılan işlemlerin geçersiz olduğuna dikkat çeken Ağaoğlu, "Bir sözleşmenin yenilenmesi için tüketicinin bilgilendirilmesi ve açık onayının alınması şarttır. Şirketler, vatandaşa yeni dönemin şartlarını ve fiyat teklifini sunmak zorundadır. Tüketicinin bu teklife dönüş yapmaması veya sessiz kalması, onay verdiği anlamına gelmez" ifadelerini kullandı.
Fiyat Belirsizliği ve "Peşin Onay" Sorunu
Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz ise sorunun kaynağında, sözleşme başlangıcında alınan "muvafakatname"lerin (onay belgeleri) yattığını belirtti.
Bazı şirketlerin ilk abonelik veya poliçe yapımı sırasında "otomatik yenileme" onayı aldığını hatırlatan Deniz, bu uygulamanın yarattığı mağduriyeti şu sözlerle anlattı:
"Vatandaş başlangıçta bir onay vermiş olabilir ancak yenileme döneminde poliçenin hangi bedel üzerinden yapılacağı o an belirsizdir. Tüketici, ne kadar ödeyeceğini bilmediği bir hizmete peşinen onay vermiş sayılamaz. Sigorta poliçesi veya GSM aboneliği gibi işlemlerde, süre sonunda yapılacak her yeni işlem için tüketicinin yazılı veya sesli onayı mutlaka yeniden alınmalıdır."
Mağduriyet Durumunda Ne Yapılmalı?
Uzmanlar, tüketicilerin hesap hareketlerini düzenli kontrol etmelerini ve bilgileri dışında bir poliçe yenilemesiyle karşılaştıklarında izlemeleri gereken adımları şöyle sıraladı:
- Bankaya İtiraz: Poliçenin habersiz yenilendiği ve hesaptan para çekildiği fark edildiğinde, öncelikle bankaya yazılı itirazda bulunulmalı.
- Sigorta Şirketine Bildirim: Sigorta şirketine, yenileme şartları konusunda bir beyanınızın veya onayınızın olmadığı bildirilmeli.
- İade Talebi: "Gözden kaçabilecek bir SMS ile bilgilendirme yapılması" onayın alındığı anlamına gelmez. Tüketici, otomatik tahsil edilen ücretin iadesini talep etmelidir.
- Hakem Heyeti Başvurusu: Eğer firma ücret iadesini yapmazsa, vatandaşlar e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyetlerine başvurarak paralarını geri alabilirler.
Tüketici temsilcileri ayrıca, ilgili denetim kurumlarını göreve çağırarak, tüketicinin güncel rızası olmadan sadece eski tarihli onaylara dayanarak sözleşme uzatan firmalara yönelik denetimlerin artırılması gerektiğini vurguladı.