Savunma Sanayii Başkanlığı koordinesinde hayata geçirilen ve yapay zekadan kuantum teknolojilerine, ileri malzemeden otonom sistemlere kadar uzanan 14 yeni proje için çalışmalar başladı. Akademik birikimi sanayiye aktarmayı hedefleyen projelerin toplam hacmi 44 milyon doları buluyor.
Türk savunma sanayisi, konvansiyonel platform üretiminin ötesine geçerek teknolojik derinliği artırmayı hedefleyen yeni bir dönemeçte. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ev sahipliğinde düzenlenen törenle, sektörün geleceğini şekillendirecek 14 yeni Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) projesinin imzaları atıldı. Törende, üniversiteler, araştırma enstitüleri ve sanayi kuruluşlarının iş birliğiyle hayata geçirilecek projelerin, Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığı için kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.
"Üstünlük Artık Algoritmalarda"
İmza töreninde konuşan Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, küresel savunma konseptlerinin hızla değiştiğine dikkat çekti. Görgün, modern harp ortamında rekabetin artık sadece platformlar (tank, uçak, gemi) üzerinden değil; algoritmalar, veri işleme kapasitesi, malzeme bilimi ve mikroelektronik gibi alanlarda yaşandığını belirtti.
Sahadaki caydırıcılığın kritik teknolojilerde söz sahibi olmaktan geçtiğini ifade eden Görgün, "Küresel eğilimler bize şunu gösteriyor: Üstünlük artık sensörün gördüğünde, ağın taşıdığında ve yazılımın karar verdiğindedir. Bu nedenle AR-GE, bir tercih olmaktan çıkmış, ulusal güvenliğin zorunlu bir parçası haline gelmiştir" değerlendirmesinde bulundu.
Üniversite ve Sanayi İş Birliği Derinleşiyor
Başlatılan 14 yeni projede geniş katılımlı bir ekosistem oluşturuldu. Projelerin yürütülmesinde 13 firma, 5 üniversite ve 5 araştırma kurumu ana veya alt yüklenici olarak görev alacak.
Toplam büyüklüğü yaklaşık 44 milyon dolar olarak açıklanan projelerin bütçe dağılımı, akademik bilgi birikiminin sanayiye transferine verilen önemi gösteriyor. Bütçenin yaklaşık 40 milyon dolarlık kısmının doğrudan üniversiteler ve araştırma enstitüleri ile ortak yürütülecek çalışmalara ayrıldığı belirtildi. Bu strateji ile laboratuvar ortamındaki teorik bilginin, sahada çalışan somut ürünlere ve sistemlere dönüştürülmesi hedefleniyor.
Sektörün genel AR-GE kapasitesine dair veriler de paylaşılırken, vakıf şirketlerinin (ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN, TUSAŞ vb.) toplam AR-GE bütçesinin 3 milyar 340 milyon dolara ulaştığı ve yürütülen toplam proje sayısının 1600'ü geçtiği kaydedildi.
Yapay Zeka ve Kuantum Ön Planda
İmzalanan projeler, Türk savunma sanayisinin yöneldiği yeni teknolojik ufukları da gözler önüne seriyor. "CENGİZ" ve "KİDA-PORT" gibi projelerle insansız kara ve deniz araçlarının yapay zeka ile daha otonom hale getirilmesi amaçlanırken, "SİBER İKİZ" projesiyle siber savunma yeteneklerinin artırılması hedefleniyor.
Törende imzalanan ve çalışmalara başlanan projelerden öne çıkanlar şunlar:
- Yapay Zeka ve Otonomi: Kamikaze İnsansız Deniz Araçları için rota takibi (KİDA-PORT), İnsansız Kara Araçları için sesle kontrol ve öğrenme tabanlı kontrol sistemleri (CENGİZ).
- Haberleşme ve Ağ: Ağ tabanlı askeri dalga şekilleri için yapay zeka algoritmaları (AYAZ), Milimetre/Terahertz bandında haberleşme teknolojileri (MİTHAT).
- İleri Malzeme Teknolojileri: Havacılık motor malzemeleri geliştirilmesi (DORUK), Dördüncü nesil tek kristal malzeme döküm prosesleri (ZÜMRÜT), Eklemeli imalatla yakıt geliştirilmesi (ALAZ).
- Tespit ve Savunma: Uzaktan kimyasal ajan tespiti (NEHİR), Biyolojik ajan tespit sistemi (BAHAR), İmge konumlandırma yöntemleri (İKON).
- Geleceğin Teknolojileri: Kuantum Teknolojileri Geliştirme Platformu ve Uyarlanabilir Meta Yüzey Geliştirilmesi (MURAT).
- Kalkınma Planı ve Milli Teknoloji Hamlesi hedefleriyle uyumlu olarak yürütülen bu projelerin, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yerlilik oranını sadece donanım olarak değil, "akıl ve yazılım" boyutunda da en üst seviyeye taşıması bekleniyor.