Tüketici dernekleri, alışveriş alışkanlıklarının dijitalleşmesiyle birlikte artan mağduriyetlere karşı vatandaşları uyarıyor. Yapılan başvurularda ilk sırayı ayıplı mal ve hizmetler alırken, kargo kaynaklı sorunlar ve sanal dolandırıcılık vakalarındaki artış dikkat çekiyor.
Gelişen teknoloji ve değişen tüketim alışkanlıkları, e-ticaret hacmini rekor seviyelere taşırken, beraberinde yeni mağduriyetleri de getiriyor. Tüketici haklarını koruma dernekleri, son dönemde kendilerine ulaşan şikayetlerin profilinde belirgin bir değişim yaşandığını, özellikle dijital platformlar üzerinden yapılan alışverişlerdeki ihlallerin ciddi boyutlara ulaştığını vurguluyor.
Derneklere yapılan şikayetlerin analizine göre, tüketicilerin en çok mağdur olduğu konuların başında "ayıplı mal ve hizmetler" geliyor. İnternet üzerinden sipariş edilen ürünlerin tanıtılandan farklı, eksik veya hasarlı gelmesi, en yaygın tüketici şikayeti olarak kayıtlara geçiyor.
Şikayet Tablosunda İlk Beş
Ayıplı mal ve hizmetleri takip eden diğer temel sorunlar ise tedarik ve lojistik süreçlerinde yaşanıyor. Tüketiciler sıklıkla şu konularda destek talebinde bulunuyor:
- Kargo ve teslimat kaynaklı mağduriyetler
- Sahte siteler ve sosyal medya üzerinden yapılan sanal dolandırıcılık
- GSM ve sabit internet aboneliklerindeki taahhüt/fatura anlaşmazlıkları
- Siparişlerin taahhüt edilen yasal süre içinde teslim edilmemesi
Sanal Dolandırıcılara Karşı Dikkatli Olunmalı
Özellikle sosyal medya platformları üzerinden açılan sahte butikler ve kopyalanmış alışveriş siteleri, tüketiciler için en büyük risklerden birini oluşturuyor. Piyasa değerinin çok altında satılan ürünlerle vatandaşların dikkati çekiliyor ve ödeme alındıktan sonra tüketici ile iletişim tamamen koparılıyor.
Uzmanlar, elektronik ticaret ortamında işlem yaparken Güven Damgası (ETBİS) kaydının kontrol edilmesinin, ödemelerin güvenli altyapılar üzerinden yapılmasının ve sosyal medyadan ziyade kurumsal platformların tercih edilmesinin önemine dikkat çekiyor.
Hak Arama Yolları
Mağduriyet yaşayan tüketicilerin yasal haklarını bilmesi büyük önem taşıyor. Uzaktan yapılan alışverişlerde tüketicilerin 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin "cayma hakkı" bulunuyor. Ayıplı mal veya dolandırıcılık şüphesi durumlarında vatandaşların, uyuşmazlık bedeline göre il ve ilçe Tüketici Hakem Heyetlerine e-Devlet üzerinden ücretsiz olarak veya Tüketici Mahkemelerine başvurabileceği hatırlatılıyor.