Türk televizyon tarihinin unutulmaz yapımı "Süper Baba"nın Yakup Dedesi, tiyatro emektarı ve yazar İhsan Devrim, vefatının 16. yılında özlemle anılıyor.
Türk tiyatrosunun ve sinemasının kıymetli isimlerinden, aynı zamanda edebiyat dünyasına sunduğu katkılarla tanınan İhsan Devrim, aramızdan ayrılalı tam 16 yıl oldu. Özellikle 1990'lı yıllara damgasını vuran "Süper Baba" dizisindeki babacan tavırları ve "Yakup Dede" karakteriyle hafızalara kazınan usta sanatçı, hem sahnede hem de yayıncılık dünyasında bıraktığı izlerle hatırlanıyor.
6 Ocak 2010 tarihinde hayata gözlerini yuman İhsan Devrim, ardında yüzlerce oyun, onlarca film ve Türk edebiyatına kazandırılmış eserler bıraktı.
Darüşşafaka Sıralarından Sahne Işıklarına
Topçu Binbaşı Mustafa Sabri Bey ve Nöber Hanım'ın oğlu olarak dünyaya gelen Devrim'in doğum tarihi, bazı kaynaklarda 1914, bazılarında ise 7 Ocak 1915 olarak geçmektedir. Henüz çocuk yaşta, 1926 yılında babasını kaybeden sanatçı, eğitim hayatına Darüşşafaka Lisesi'nde devam etti. Sanatla ilk ciddi bağı da bu köklü kurumun çatısı altında kuruldu.
1930 yılında Darüşşafaka'da tiyatro çalışmalarına başlayan Devrim, sahne tozunu erken yaşta yuttu. Arkadaşlarıyla birlikte 1932'de Üsküdar'da kurdukları "Gençler Mahfili", onun sanat yolculuğundaki ilk ciddi adımlardan biri oldu. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girse de sanata olan tutkusu ağır bastı ve eğitimini yarıda bırakarak tamamen tiyatroya yöneldi.
%%ENTITY:5ddc4950-e35f-49be-9845-57c681a0aeb2:Musahipzade Celal%%'in Manevi Desteği
İhsan Devrim'in gençlik yılları, Türk tiyatrosunun bir diğer dev ismi Musahipzade Celal ile kurduğu yakın ilişkiyle şekillendi. Üsküdar'da komşu oldukları Musahipzade Celal, genç İhsan'a adeta bir baba şefkatiyle yaklaştı.
Devrim, vefatından önce verdiği demeçlerde o günleri anlatırken, hafta tatillerinde Musahipzade Celal'in evinde kaldığını ve kendisinden büyük destek gördüğünü belirtmişti. Hatta resim sanatına da ilgi duyan Devrim'in yaptığı resimleri Musahipzade Celal'in harçlık vererek satın alması, usta sanatçının gençlik yıllarındaki en değerli anıları arasında yer aldı.
Bakırköy Halkevi'nde aldığı eğitimin ardından 1951 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları kadrosuna katılan İhsan Devrim, burada Muhsin Ertuğrul gibi efsanevi isimlerle çalışma fırsatı buldu ve 1973 yılında emekli olana kadar sayısız oyunda rol aldı.
Edebiyatçı ve Yayıncı Kimliği
İhsan Devrim, sadece bir oyuncu değil, aynı zamanda üretken bir kalem ve cesur bir yayıncıydı. Lise yıllarında başlayan yazma tutkusu, öykü, deneme ve şiirlerinin dönemin prestijli dergileri Varlık ve Yücel'de yayımlanmasıyla profesyonel bir boyut kazandı.
Sanatçı, 1943 yılında Salah Birsel ve Burhan Arpad ile birlikte ABC Kitabevi'ni kurdu. Ardından 1944'te kendi adını taşıyan Devrim Kitabevi'ni faaliyete geçirdi. Yayıncılık hayatı boyunca pek çok eseri okurla buluşturan Devrim, Rıfat Ilgaz'ın efsanevi eseri "Sınıf"ı yayımlaması nedeniyle o dönem yayınevinin kapatılması gibi zorluklarla da göğüs gerdi.
"Evimiz", "Hatıralar" ve "Yemen Türküsü" gibi kitapları bulunan sanatçının öyküleri, Rusça, Yunanca ve Fransızca gibi çeşitli dillere çevrildi.
"Sürmeneli Yakup Dede" ile Gelen Ölümsüzlük
Tiyatro sahnesindeki başarısını sinema ve televizyona da taşıyan İhsan Devrim, yaklaşık 30 sinema filminde rol aldı. Ancak onu geniş kitlelerin sevgilisi haline getiren proje, şüphesiz "Süper Baba" dizisi oldu.
Şevket Altuğ, Sümer Tilmaç ve Jülide Kural gibi isimlerle birlikte rol aldığı dizide canlandırdığı "Sürmeneli Yakup Dede" karakteri, sert görünümünün altındaki yufka yüreği ve torunlarına olan düşkünlüğüyle Türk aile yapısının simge figürlerinden biri haline geldi. Müşfik Kenter'in seslendirdiği bu karakter, Devrim'in oyunculuk kariyerinin zirvesi olarak kabul edildi.
Sanatçı, "Süper Baba"nın ardından "Baba Evi", "Yeni Hayat" ve "Zeybek Ateşi" gibi yapımlarda da rol alarak ekran önündeki başarısını sürdürdü.
Rumelihisarı Aşiyan Mezarlığı'nda ebedi uykusunda olan İhsan Devrim, ardında bıraktığı sıcak tebessümü, sahne disiplini ve edebiyat sevgisiyle gelecek nesillere ilham vermeye devam ediyor.