Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), yayıncılık ilkelerini ihlal ettikleri gerekçesiyle hem geleneksel televizyon kanallarına hem de dijital platformlara yönelik kapsamlı cezai işlemler uyguladı. Disney+ ve Spotify gibi global platformların yanı sıra SHOW TV ve NOW ekranlarındaki yapımlar da kurulun gündemindeydi.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, gerçekleştirdiği son toplantısında izleyici şikayetleri ve uzman raporları doğrultusunda medya dünyasında geniş yankı uyandıracak kararlara imza attı. Kurul, genel ahlak, şiddetin özendirilmesi, kadınların aşağılanması ve ticari iletişim kurallarının ihlali gibi gerekçelerle iki televizyon kanalı ve iki dijital platforma yaptırım uygulama kararı aldı.
Dijital Platformlara "Genel Ahlak" Ayarı
Kurulun gündemindeki en dikkat çekici başlıklardan biri, dijital yayın platformu Disney+ oldu. Platformda yer alan ve sunuculuğunu Hasan Can Kaya'nın üstlendiği "Konuşanlar" adlı program, "genel ahlaka aykırı içerikler barındırdığı" gerekçesiyle mercek altına alındı.
RTÜK, programda kullanılan argo ve küfürlü ifadelerin yanı sıra; sadakatsizlik, kaba dil ve kumar gibi toplumda hoş görülmeyen davranışların birer "başarı hikayesi" gibi sunulduğunu tespit etti. Kurul, bu tür içeriklerin söz konusu davranışları normalleştirdiğini ve özellikle popülerlik kazanmak adına taklit edilmesini teşvik ettiğini değerlendirdi.
Bu tespitler ışığında Disney+'a, 6112 sayılı Kanun'un "Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka aykırı olamaz" ve Türkçenin düzeysiz kullanımını yasaklayan hükümlerini ihlal ettiği gerekçesiyle idari para cezası ve söz konusu içeriğin katalogdan çıkarılması cezası verildi.
Bir diğer global platform Spotify da denetimlere takıldı. Platformda yayınlanan bazı şarkı listelerinde ve şarkı sözlerinde geçen, genel ahlaka aykırı nitelikteki argo ve küfürlü ifadeler nedeniyle Spotify'a idari para cezası kesildi.
Televizyon Dizilerine "Şiddet" ve "İlişki Modeli" Cezası
Geleneksel medya tarafında ise SHOW TV ve NOW kanallarındaki yapımlar incelendi.
SHOW TV'de yayınlanan "Veliaht" isimli dizi, içerdiği şiddet sahneleri nedeniyle cezalandırıldı. Kurul, dizideki sahnelerin şiddeti olağanlaştırdığını, hatta yöntem öğretici bir nitelik taşıdığını belirledi. Şiddetin gerçek hayatta karşılık bulmasına yol açabilecek bu içerikler nedeniyle kanala, "şiddeti özendirici yayın yapmama" ve çocukların gelişimini olumsuz etkilememe ilkelerine aykırılıktan idari para cezası uygulandı.
NOW televizyonunda izleyiciyle buluşan "Halef: Köklerin Çağrısı" dizisi ise aile yapısı ve kadın onuruna yönelik ihlaller nedeniyle ceza aldı. Dizide iki kız kardeşin aynı adamla evli gösterilmesi, aralarındaki rekabet ve çok eşliliğin normalleştirilmesi, kadınları aşağılayıcı bir tutum olarak değerlendirildi. Kurul, vatandaşlardan gelen yoğun şikayetleri de dikkate alarak kanala idari yaptırım uyguladı.
Ürün Yerleştirmede "Aşırı Vurgu" İhlali
NOW televizyonu ayrıca spor programı "Efsane Futbol" nedeniyle de ceza listesine girdi. Program içerisindeki ürün yerleştirmelerin, programın bütünlüğünü bozacak şekilde yapıldığı ve ürünlere editoryal bağımsızlığı zedeleyecek ölçüde aşırı vurgu yapıldığı saptandı. Bu durum, ticari iletişim kurallarının ihlali sayılarak kanala ek bir idari para cezası getirdi.