Doğu Karadeniz’in kendine has aromasıyla bilinen kokulu üzümlerinden yapılan ve Rize mutfağının en özel tatlıları arasında yer alan Pepeçura, hasat döneminin gelmesiyle birlikte bölge halkının sofralarındaki yerini almaya başladı.
Rize'nin zengin gastronomi kültürünün önemli bir parçası olan ve Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillenen Pepeçura, yaz sonu ve sonbahar aylarının vazgeçilmez lezzeti olarak öne çıkıyor. Bölgede "kokulu üzüm" veya "İsabella üzümü" olarak bilinen siyah üzümlerin olgunlaşmasıyla yapımına başlanan bu hafif tatlı, hem rengi hem de aromasıyla dikkat çekiyor.
Yüzyıllık Geleneksel Tarif
Pepeçura'nın yapımı, bölgeye özgü siyah kokulu üzümlerin toplanmasıyla başlıyor. Yıkanıp temizlenen üzümlerin şırası çıkarılarak süzülüyor. Elde edilen bu mor renkli üzüm suyuna mısır unu, az miktarda buğday unu, şeker ve su eklenerek kıvam alana kadar pişiriliyor. Geleneksel tariflerde şekerin miktarı, üzümün kendi tatlılığına göre ayarlanıyor; hatta bazı eski tariflerde hiç şeker kullanılmadığı da biliniyor.
Muhallebi kıvamına gelen karışım kaselere dökülerek soğumaya bırakılıyor. Soğudukça kendine has koyu mor rengini ve jölemsi yapısını kazanan tatlı, genellikle üzerine fındık, ceviz veya Hindistan cevizi serpilerek servis ediliyor.
Coğrafi İşaretle Koruma Altında
Rize Ticaret Borsası'nın girişimleriyle 2021 yılında coğrafi işaret tescili alarak "Rize Pepeçurası" adıyla koruma altına alınan tatlı, bölgenin kültürel mirasının gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir rol oynuyor. Tescil belgesinde de belirtildiği üzere, tatlının en ayırt edici özelliği, üretiminde kullanılan kokulu üzümün (Vitis labrusca) kendine has baskın aroması ve mısır ununun verdiği özel doku.
Bölge halkı için sadece bir tatlı olmanın ötesinde, mevsimsel bir ritüeli temsil eden Pepeçura, düğünlerden bayramlara kadar özel günlerin de aranan ikramlığı olmayı sürdürüyor. Besleyici değeri yüksek olan ve tamamen doğal malzemelerle hazırlanan bu yöresel lezzet, Doğu Karadeniz'i ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin de ilgisini çekiyor.