Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların küresel deniz ticaretine ağır darbe vurduğu bir dönemde Çin, İran yönetimine seslenerek küresel ekonomi için hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişlerinin güvenliğinin garanti altına alınmasını talep etti.
Çin ile İran arasında, Orta Doğu'daki gerilimin uluslararası ticarete ve enerji nakil hatlarına etkilerini ele alan üst düzey bir telefon diplomasisi gerçekleştirildi. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, İranlı mevkidaşı Abbas Erakçi ile yaptığı görüşmede, bölgede artan tansiyonun gölgesinde faaliyetleri durma noktasına gelen Hürmüz Boğazı'ndaki durumu gündeme taşıdı.
Çin Dışişleri Bakanlığından görüşmeye ilişkin paylaşılan bilgilere göre Vang Yi, İran'ın kıyıdaş bir ülke olarak sahip olduğu egemenlik haklarına ve meşru çıkarlarına saygı duyduklarını belirtti. Ancak Çinli bakan, uluslararası deniz taşımacılığının kalbi konumundaki boğazda seyrüsefer serbestisinin ve güvenliğin mutlaka sağlanması gerektiğinin altını çizerek, bunun tüm uluslararası toplumun ortak beklentisi olduğunu hatırlattı.
Görüşmede Çin'in Orta Doğu'da kalıcı barışın ve istikrarın tesisi için yapıcı bir rol üstlenmeye devam edeceği vurgulanırken, İran Dışişleri Bakanı Erakçi de Pekin'in barışı teşvik eden bu yaklaşımından memnuniyet duyduklarını dile getirdi. Erakçi, mevcut krize barışçıl müzakereler yoluyla akılcı ve gerçekçi çözümler bulmak için çalışmayı sürdüreceklerini kaydetti.
Küresel Enerji Tedariki Tehdit Altında
Pekin yönetiminin Tahran'a yönelik bu doğrudan çağrısının ardında, Hürmüz Boğazı'nın Çin ekonomisi için taşıdığı stratejik önem yatıyor. Dünyanın en büyük enerji ithalatçılarından biri olan Çin, ülkeye giren petrolün yaklaşık yüzde 45'ini ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yüzde 30'unu Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı hattı üzerinden temin ediyor.
Son dönemde İsrail, ABD ve İran ekseninde tırmanan karşılıklı misillemeler ve bölgedeki askeri hareketlilik, dünyanın en yoğun deniz yollarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki sivil gemi trafiğini fiilen kesintiye uğrattı. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, LNG ticaretinin yüzde 20'sinin ve gübre nakliyatının yüzde 30'unun ana geçiş güzergahı olan boğazdaki bu güvenlik zafiyeti, uluslararası pazarlarda enerji fiyatlarının dalgalanmasına ve tedarik zincirinde derin endişelere yol açmaya devam ediyor.