Salgın döneminde bozulan fiyat istikrarı, 2025 yılı itibarıyla yerini daha öngörülebilir bir tabloya bırakırken, ikinci el araçların sıfır araçlara karşı değer oranı pandemi öncesi seviyelere geriledi.
Otomotiv dünyası, küresel salgının yarattığı tedarik zinciri kırılmaları ve fiyat anormalliklerinin ardından 2025 yılı ile birlikte yeniden dengelenme sürecine girdi. Sektörden gelen son veriler, özellikle ikinci el ve sıfır araç fiyatları arasındaki makasın, olağanüstü dönemlerin ardından tekrar sağlıklı bir seyre oturduğunu gösteriyor.
Sektörün önde gelen oyuncularından Otokoç Otomotiv'in verilerine göre, 2025 yılı otomotiv piyasasında finansal koşulların belirleyici olduğu ve talebin daha dengeli seyrettiği bir yıl olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde özellikle ikinci el araçların değerlemesinde yaşanan aşırı köpüğün eridiği ve piyasanın rasyonel zemine döndüğü gözlemlendi.
Fiyat Dengesi Pandemi Öncesine Döndü
Covid-19 salgını sırasında üretim kısıtlamaları ve çip krizi nedeniyle sıfır araca erişimin zorlaşması, ikinci el araç fiyatlarını anormal seviyelere taşımıştı. Ancak son veriler, bu trendin tersine döndüğünü ortaya koyuyor.
Sektör analizlerine göre, pandemi öncesinde ortalama yüzde 60 seviyelerinde olan 3 yaşındaki bir aracın kalıntı değeri (Residual Value - RV), arz sıkıntısının zirve yaptığı 2022 yılında yüzde 75'lere kadar yükselmişti. 2025 yıl sonu itibarıyla ise bu oran yeniden yüzde 63 bandına gerileyerek normalleşme sinyalleri verdi.
İkinci Elde Fiyat Artışı Neden Yavaşladı?
İkinci el piyasasındaki ateşin sönmesinde makroekonomik faktörler başrol oynadı. Yüksek faiz ortamı ve krediye erişimde yaşanan kısıtlamalar, tüketici talebini baskılayan en önemli unsurlar olarak öne çıktı.
Bununla birlikte, yılın son çeyreğinde döviz kurundaki yatay seyir de denklemi değiştirdi. Euro kurunun son çeyrekte sadece yüzde 3 oranında artış göstermesi, markaların sıfır araç kampanyalarında elini güçlendirdi. Sıfır araçların daha rekabetçi fiyatlarla sunulması, talebin ikinci elden sıfıra kaymasına ve dolayısıyla ikinci el fiyatları üzerindeki baskının artmasına neden oldu.
2025 yılı genelinde Euro yüzde 37, enflasyon yüzde 31, sıfır araç fiyatları yüzde 29 artış gösterirken, ikinci el araç fiyatlarındaki artış yüzde 13 ile sınırlı kaldı. Bu tablo, ikinci elin yatırım aracı olma özelliğini yitirip tekrar kullanım odaklı bir meta haline geldiğini doğruluyor.
Kurumsal Kiralamada "Sürprizsiz Deneyim" Arayışı
Otomotivdeki bu dengelenme, kiralama sektörünü de dönüştürüyor. Şirketler artık filo yenileme ve yatırım kararlarını sadece maliyet odaklı değil, sürdürülebilirlik ve verimlilik ekseninde ele alıyor.
Kısa süreli araç kiralama, artık sadece tatil veya iş seyahati odaklı bir hizmet olmaktan çıkarak günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Özellikle Z kuşağının yüzde 56’sının otomobili bir mülkiyetten ziyade sadece ulaşım aracı olarak görmesi, sektördeki "kullanım temelli" modellerin ağırlığını artırıyor. Kurumsal müşteriler ise artık sadece araca erişmek değil; kontrol edilebilir, şeffaf ve "sürprizsiz" bir deneyim talep ediyor.
Elektrikli Araçlarda Temkinli Yaklaşım
Sektörün bir diğer önemli gündem maddesi olan elektrikli araç dönüşümünde ise daha temkinli bir hava hakim. Elektrikli araçların ikinci el piyasasındaki değer belirsizliği, büyük filo yatırımlarında soru işaretleri yaratmaya devam ediyor.
Mevcut tabloda elektrikli araçların kalıntı değeri (RV) henüz konvansiyonel araçlar kadar öngörülebilir bir grafik çizmiyor. Bu nedenle sektör oyuncuları, büyük ölçekli elektrikli araç yatırımları yerine, talebin net olduğu ve kullanım senaryolarının belirginleştiği alanlara odaklanan hibrit bir strateji izlemeyi tercih ediyor. 2026 projeksiyonlarında da riskleri yöneten, esnek ve veriye dayalı büyüme stratejilerinin ön planda olması bekleniyor.