Küresel enerji tedarikini tehdit eden jeopolitik krizler ve artan petrol fiyatları, Asya piyasalarındaki yapay zeka ve teknoloji odaklı iyimserliği gölgede bıraktı. Yılın ilk iki ayında zirve tazeleyen Asya endeksleri, mart ayında yaşanan sert satış dalgasıyla kazançlarının önemli bir kısmını geri verdi.
Yılın ilk çeyreğinde küresel piyasalar, jeopolitik risklerin doğrudan ekonomik göstergelere yansıdığı zorlu bir süreçten geçti. Ocak ve şubat aylarında Japonya ve Güney Kore öncülüğünde teknoloji ve yapay zeka yatırımlarıyla ivme kazanan Asya borsaları, mart ayıyla birlikte yönünü aşağı çevirdi. Orta Doğu'da şubat ayının son günlerinde başlayan ve bölgeye yayılan sıcak çatışmalar, tedarik zincirleri ve enerji arzı üzerindeki endişeleri zirveye taşıdı. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki ticari geçişlerin sekteye uğramasıyla küresel enerji tedarik ağında yaşanan daralma, enflasyonist baskıları yeniden alevlendirerek yatırımcıları Asya piyasalarından uzaklaştırdı.
Artan risk algısı, mart ayında bölge borsalarında dramatik kayıplara yol açtı. Asya'nın en büyük piyasalarından Güney Kore'de Kospi endeksi mart ayında yüzde 19,1 oranında değer kaybederken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 13,2 geriledi. Aynı dönemde Hong Kong'un Hang Seng endeksinde yüzde 6,9 ve Çin'in Şanghay bileşik endeksinde yüzde 6,5 oranında düşüş kaydedildi. Yılın ilk iki ayındaki güçlü yükselişlerin yarattığı tampon etki sayesinde Kospi ilk çeyreği toplamda yüzde 19,9, Nikkei 225 ise yüzde 1,4 artışla tamamlamayı başardı. Buna karşılık Hang Seng ilk çeyrekte yüzde 3,3, Şanghay bileşik endeksi ise yüzde 1,9 eksi yazarak dönemi kayıpla kapattı.
Jeopolitik gerilimler para piyasalarında ve emtia fiyatlarında da derin izler bıraktı. Yılın ilk çeyreğinde ABD doları karşısında Japon yeni yüzde 1,29, Güney Kore wonu ise yüzde 4,39 değer kaybetti. Çin yuanı ise bölgesel rakiplerinden ayrışarak yüzde 1,37 oranında değer kazandı. Enerji tarafında ise arz endişeleri Brent petrolün varil fiyatını 100 doların üzerine taşıdı.
Piyasa uzmanları, Asya ekonomilerinin enerji ithalatına olan yüksek bağımlılığı nedeniyle petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı daha kırılgan olduğuna dikkat çekiyor. Veriler, petrolün varil fiyatındaki her 10 dolarlık artışın Asya bölgesinin gayrisafi yurt içi hasılasında (GSYH) 0,2 ila 0,3 puanlık bir düşüşe neden olduğunu gösteriyor. Enerji ihtiyacının büyük bir kısmını Orta Doğu'dan karşılayan Japonya ve Güney Kore yüksek petrol fiyatlarından en sert etkilenen ülkeler olurken; yenilenebilir enerji kapasitesi, yerel üretim ve alternatif tedarik kanallarına sahip olan Çin, enerji şoklarına karşı nispeten daha korunaklı bir tablo çiziyor. Giderek artan küresel resesyon ihtimali ve belirsizlik ortamının, önümüzdeki dönemde de Asya piyasaları üzerinde baskı yaratmaya devam etmesi bekleniyor.