Danıştay’ın bazı maddeleri iptal etmesi üzerine harekete geçen Orman Genel Müdürlüğü, orman kadastrosu ve 2B uygulamalarındaki usul ve esasları yeniden belirledi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, yerleşim yeri tanımlarından komisyon yapılarına kadar önemli değişiklikler içeriyor.
Orman Genel Müdürlüğü (OGM), orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin tespiti ve orman kadastrosu süreçlerini düzenleyen yönetmelikte kapsamlı bir değişikliğe gitti. "Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", Danıştay'ın daha önceki düzenlemeye ilişkin verdiği iptal kararlarının ardından oluşan hukuki boşlukları doldurmak ve uygulamada yaşanan aksaklıkları gidermek amacıyla Resmi Gazete'de yayımlandı.
Kasaba ve Şehir Yerleşimlerinde '1981' Kriteri
Yeni yönetmelik, özellikle "kasaba ve şehir yerleşim alanları" tanımını netleştiren maddeleriyle dikkat çekiyor. Yapılan düzenlemeye göre, bir bölgenin orman sınırları dışına çıkarılabilmesi için üç temel şartın aynı anda sağlanması gerekiyor.
Bu şartlar kapsamında; ilgili arazinin 31 Aralık 1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olması, ormancılık faaliyetleri açısından bölgede tekrar orman kurulmasında yarar görülmemesi ve İmar Kanunu mevzuatına uygun şekilde üzerinde birden fazla yapıyı barındırması esas alındı.
Komisyon Yapısı ve Çalışma Usulleri Değişti
Yönetmelik değişikliği ile saha çalışmalarını yürütecek Orman Kadastro Komisyonlarının yapısı da yeniden şekillendirildi. Komisyonlar; OGM tarafından atanacak bir başkan, bir ormancı üye, bir ziraatçı üye ve ilgili belde, mahalle veya köyden seçilecek bir temsilci olmak üzere toplam dört kişiden oluşacak.
Orman kadastrosu çalışmaları, belde ve köy sınırları içindeki tüm ormanları kapsayacak şekilde idare tarafından resen (kendiliğinden) yürütülecek. 2B uygulamaları ise devlet ormanlarında yine resen yapılırken, özel ormanlar veya tüzel kişiliğe sahip kamu kurumlarına ait ormanlarda mülk sahiplerinin talebi ve gerekli bedelin ödenmesi şartıyla gerçekleştirilecek.
Önemli bir diğer maddeye göre, orman kadastrosu ve 2B işlemleri tamamlanmış alanlarda, yönetmelikte belirtilen istisnai haller dışında ikinci bir kadastro çalışması yapılamayacak.
Tapulu Arazilerdeki Ağaçlık Alanlar İçin '3 Hektar' Sınırı
Düzenleme, tapulu araziler üzerinde bulunan ağaçlık alanların statüsünü de netleştirdi. Hazine taşınmazları hariç olmak üzere, tapulu yerlerdeki doğal ağaç ve ağaççıklarla kaplı alanlar parsel bazında değerlendirilecek.
Bu incelemelerde "3 hektar" kuralı belirleyici olacak. Eğer ağaçlık alan üç hektardan küçükse "orman sayılmayan yer" olarak kabul edilecek. Ancak alanın üç hektar veya daha büyük olması durumunda, mülkiyet durumu dikkate alınarak burası devlet ormanı, kamu kurumuna ait orman veya hususi orman olarak tescil edilecek.
İtiraz Süreçleri ve Hukuki İnceleme
Kadastro çalışmalarının şeffaflığı ve hukuki denetimi için yeni mekanizmalar da devreye alındı. Çalışmaların tamamlanmasının ardından Orman Kadastro Komisyonu bir değerlendirme tutanağı hazırlayacak. Bu tutanakta vasıf ve mülkiyet konusundaki itirazlar kayıt altına alınacak.
Ayrıca, kadastro tespitlerine yapılacak itirazlar veya tapu iptal davaları için teknik inceleme yapmak üzere, işletme müdürlüklerinin talebiyle bölge müdürlükleri tarafından en az üç kişilik özel heyetler kurulacak. Mahkemelerin vereceği kesinleşmiş kararlar, tapuya tescil edildikten sonra orman kadastro başmühendisliğince sahada uygulanacak.
Çalışmalar, başlamadan en az 15 gün önce ilgili köy ve mahallelerde ilan edilerek vatandaşlara duyurulacak.