ODTÜ Uzay ve Hızlandırıcı Teknolojiler Uygulama ve Araştırma Merkezi (İVMER) Müdürü Prof. Dr. Melahat Bilge Demirköz, katıldığı "360 Konuşmaları" programında Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki bilimsel çalışmalardan yapay zeka etiğine kadar önemli açıklamalarda bulundu.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve İVMER Müdürü Prof. Dr. Melahat Bilge Demirköz, kamuoyuna açık olarak gerçekleştirilen "360 Konuşmaları" programına konuk olarak bilim, teknoloji ve kariyer yolculuğu üzerine değerlendirmeler yaptı. Başarı hikayesini ve kariyerindeki dönüm noktalarını dinleyicilerle paylaşan Demirköz, hedeflere giden yolda "aktif sabır" yaklaşımının benimsenmesi gerektiğine dikkat çekti.
Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan Gelen Veriler Yapay Zekayla İşleniyor
Alfa Manyetik Spektrometresi'nin Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) olan uçuş deneyimini ve Türkiye'nin bu projedeki rolünü anlatan Prof. Dr. Demirköz, ODTÜ ekibi olarak söz konusu uluslararası uzay deneyinin aktif bir üyesi olduklarını belirtti.
Uzaydan elde edilen bilimsel verilerin analiz sürecine de değinen Demirköz, "Buradaki arkadaşlarımız yapay zeka modellerini kullanarak oradan gelen veriyi işliyorlar. Hayat böyle bir daire benim için, başladığım yere geri döndüm ama dönerken birçok kazanımlarla ve inançlı, aktif bir sabrın çok ekmeğini yedim" ifadelerini kullandı.
"Yapay Zeka Yapabiliriz Ama Yapay Akıl Yapamayız"
Aynı zamanda Birleşmiş Milletler Yapay Zeka Kurulu'nda da görev alan Prof. Dr. Demirköz, teknolojinin uluslararası düzeyde getireceği faydaların dünyaya nasıl daha iyi aktarılabileceği üzerinde çalıştıklarını ifade etti. Yapay zekanın sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve bilgiye erişilebilirlik açısından insanlığa sunulması gerektiğini vurgulayan Demirköz, "zeka" ile "akıl" arasındaki temel farkın altını çizdi.
İnsan beyninin çok düşük bir enerjiyle devasa verileri işleyebildiğini hatırlatan Demirköz, yapay zeka konusundaki felsefi yaklaşımını şu sözlerle özetledi:
"Zeka ile akıl ayrımı konusunda çok ısrarcıyım. Yapay olarak ancak bir zeka yapabiliriz, yapay bir akıl yapamayacağımızı düşünüyorum çünkü aklın içinde niyet var ve niyet insana özgü bir şeydir. Bir yapay zekayı eğitirken de onu kullanırken de bir niyet kapsamında yaşıyoruz, sorduğumuz sorular da mutlaka bir niyetle sorulur. Bu niyeti kenara koyduğumuz zaman, önümüze çıkacak şey robotik bir zekadan ötesi olamaz."
Konuşmasını teknoloji ve insanlığın geleceği üzerine temennilerle noktalayan Prof. Dr. Demirköz, insanlığın yapay zeka ile ortak bir geleceğe yürümesi durumunda, dünya barışı için insan niyetlerinin evrensel değerlerle uyumlu hale getirilmesi ve kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. Konferans, soru-cevap bölümüyle sona erdi.