Nijerya’nın önde gelen hukukçu, akademisyen ve siyasetçileri, ülkede konuşlandırılmaya başlanan ABD askeri birliklerinin ulusal egemenliği tehdit ettiğini belirterek hükümete sert uyarılarda bulundu.
Abuja — Nijerya ile Amerika Birleşik Devletleri arasında varılan anlaşma kapsamında Amerikan askerlerinin ülkeye konuşlandırılması, Abuja’da egemenlik ve anayasal meşruiyet tartışmalarını alevlendirdi. Ülkenin tanınmış kanaat önderleri, yabancı askeri varlığının çözümden çok sorun getireceğini savunarak ortak bir bildiri yayımladı.
ABD ve Nijeryalı yetkililerin geçtiğimiz hafta duyurduğu ve yaklaşık 200 Amerikan askerinin "danışmanlık ve eğitim" misyonuyla ülkede bulunmasını öngören planın ilk aşaması hayata geçti. Yaklaşık 100 kişilik ilk kafilenin Maiduguri kenti ve Bauchi eyaletine intikal etmesinin hemen ardından, Nijerya kamuoyunun yakından tanıdığı isimlerden oluşan bir grup, bu hamlenin ülkenin bağımsızlık ilkeleriyle çeliştiğini vurguladı.
"Tarihi Hataları Tekrarlamayalım"
İnsan hakları savunucusu ve ünlü hukukçu Femi Falana, kıdemli akademisyen Jibrin İbrahim ve siyasetçi Usman Bugaje’nin imzasıyla yayımlanan ortak açıklamada, hükümetin bu adımı "anayasal açıdan sorunlu" ve "egemenliğe aykırı" olarak nitelendirildi.
Bildiride, Nijerya tarihinden çarpıcı referanslara yer verildi. 1960 yılında İngiltere ile imzalanan ancak kamuoyunun yoğun tepkisi sonucu 1962 yılında iptal edilen savunma paktı hatırlatılarak, benzer bir senaryonun bugün tekrarlanmaması gerektiği ifade edildi. Kanaat önderleri ayrıca, eski Cumhurbaşkanı Murtala Muhammed'in Afrika kıtasının dış güçlerin etkisinden arındırılması gerektiğine dair tarihsel duruşuna atıfta bulundu.
Yerel Çözüm Vurgusu
Eleştirilerin odak noktasında, yabancı askeri müdahalelerin Afrika'daki güvenlik krizlerine kalıcı çözüm getiremediği tezi yer aldı. Açıklamada, "Yabancı askeri desteğin güvenliği sürdürülebilir bir şekilde artırdığına dair ikna edici bir örnek bulunmamaktadır" ifadesi kullanıldı.
İmzacı isimler, terörle mücadelenin dışarıdan ithal edilen birliklerle değil; yerel güvenlik kurumlarının kapasitesinin artırılması, istihbarat ağlarının güçlendirilmesi ve savunma altyapısına yapılacak doğrudan yatırımlarla mümkün olabileceğini savundu.
Hükümet: "Muharip Görev Yok"
Tartışmaların odağındaki askeri sevkiyatın detaylarına göre, ABD askerlerinin Boko Haram ve diğer silahlı grupların etkin olduğu bölgelerde Nijerya ordusuna taktik destek vermesi planlanıyor. Nijerya Savunma Bakanlığı Sözcüsü Samaila Uba, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, gelen personelin muharip görev üstlenmeyeceğinin altını çizdi. Uba, tüm faaliyetlerin Nijerya güvenlik güçlerinin komutası ve denetimi altında yürütüleceğini, odak noktasının teknik destek ve istihbarat paylaşımı olduğunu belirtti.
ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) da konuşlandırmanın iki ülke arasındaki stratejik güvenlik işbirliğinin bir parçası olduğunu ve geçici bir süre için planlandığını duyurmuştu. Ancak bu güvenceler, ülkedeki sivil toplum ve aydınların "dış müdahaleye kapı aralanıyor" endişesini gidermeye yetmemiş görünüyor.