Hatay'ın Dörtyol ilçesinde yaşayan Ali Karayanık, ney yapımı için gereken kaliteli ham maddeyi bulmakta zorlanınca radikal bir karar aldı. Bahçesindeki narenciye ağaçlarını sökerek kamış üretimine başlayan 67 yaşındaki usta, 4 yıllık sabırlı bir kurutma sürecinin ardından şekillendirdiği enstrümanları dünyanın dört bir yanındaki sanatseverlere ulaştırıyor.
Hatay’ın Dörtyol ilçesi Çaylı Mahallesi’nde yaşayan ve asıl mesleği terzilik olan Ali Karayanık, çeyrek asra yaklaşan enstrüman yapım serüveniyle dikkat çekiyor. 2002 yılında hobi olarak başladığı ney yapımını zamanla profesyonel bir zanaata dönüştüren Karayanık, üretim sürecinde karşılaştığı ham madde sıkıntısını çözmek için evinin arka bahçesini adeta bir laboratuvara çevirdi.
Kalite Arayışı Bahçesini Dönüştürdü
Ney yapımında kullanılan kamışların doğada giderek azalması ve istediği standartlarda ham madde bulmakta güçlük çekmesi, Karayanık'ı kendi çözümünü üretmeye itti. Karayanık, sahip olduğu 7 dönümlük narenciye bahçesinin 5 dönümündeki ağaçları sökerek yerine özel kamışlar ekti. Bu radikal karar, üretim kalitesini tamamen kendi kontrolüne almasını sağladı.
Kendi bahçesinde yetiştirdiği kamışların hasadını bizzat yapan Karayanık, bu sürecin kendisi için hem bir üretim aşaması hem de huzur veren bir spor faaliyeti olduğunu belirtiyor. Doğal ortamda çalışmanın kendisine dinginlik verdiğini ifade eden Karayanık, bahçesinde geçirdiği zamanı sanatının bir parçası olarak görüyor.
4 Yıllık Sabır Süreci
Karayanık’ın üretim süreci büyük bir sabır ve titizlik gerektiriyor. Bahçeden toplanan kamışlar hemen işlenmiyor; ideal sese ulaşabilmek için tam 4 yıl boyunca özel koşullarda kurumaya bırakılıyor. Bu uzun bekleme süresinin ardından kuruyan kamışlar, ustanın elinde şekillenmeye başlıyor. İçi boşaltılan ve özenle yontulan kamışlara, notaların doğru tınlaması için milimetrik hassasiyetle delikler açılıyor.
Enstrümanın "başpare" adı verilen ve üfleme kısmını oluşturan parçasını da dışarıdan temin etmeyen Karayanık, bu parçalar için de bahçesindeki portakal ağaçlarını kullanıyor. Böylece enstrümanın gövdesinden başparesine kadar her aşaması, Dörtyol'un bereketli topraklarından elde edilen malzemelerle tamamlanıyor. Karayanık ayrıca neylerin muhafazası için gerekli olan kılıfları ve diğer aparatları da kendi atölyesinde üretiyor.
Dörtyol'dan İngiltere ve Tunus'a Uzanan Ezgiler
Hataylı ustanın el emeği göz nuru neyleri, sadece Türkiye sınırları içinde değil, uluslararası alanda da talep görüyor. Geleneksel Türk müziğinin en önemli enstrümanlarından biri olan neye duyulan ilgi, Karayanık'ın üretimlerini yurt dışına taşımasına vesile oldu.
Özellikle Orta Doğu ve Avrupa ülkelerinden siparişler alan Karayanık; Tunus, Lübnan, İngiltere ve Almanya gibi ülkelere özel yapım neyler gönderiyor. Gelecek yıllarda doğada kaliteli kamış bulmanın daha da zorlaşacağını öngören usta, kurduğu bu sürdürülebilir üretim modeliyle hem sanatını icra etmeye devam ediyor hem de bu kadim enstrümanın sesini dünyaya duyurmayı sürdürüyor.