Milli parklar, tabiat anıtları ve yaban hayatı koruma sahalarına yönelik kapsamlı düzenlemeler içeren yeni kanun Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte ekosistemi tahrip edenlere hapis cezası getirilirken, kaçak avcılara yönelik para cezaları rekor oranda artırıldı ve denetim yetkileri genişletildi.
Doğal çevrenin, biyolojik çeşitliliğin ve ekosistemin korunması amacıyla hazırlanan "Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", Resmi Gazete'de yayımlandı. Yeni yasa, koruma altındaki alanlarda yetki ve denetim mekanizmalarını yeniden şekillendirirken, caydırıcı cezaları da beraberinde getiriyor.
Yapılan değişiklikle birlikte, nesli tehlike altındaki türlerin korunması, sulak alanların ekolojik dengesinin sağlanması ve bu alanlardaki idari yaptırım yetkisi tamamen Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğüne verildi. Kurum, milli park ve tabiat parkları için ilgili bakanlıkların görüşlerini alarak uzun devreli gelişme planları hazırlayacak ve uygulayacak. Ancak kamu yararı açısından kesin zorunluluk arz eden ve aciliyet taşıyan içme suyu temini tesisleri için bu plan şartı aranmayacak.
Kaçak Yapılar Derhal Yıkılacak
Kanunun en dikkat çeken maddelerinden biri, tescil yasağı kapsamındaki korunan alanlarda inşa edilen kaçak yapılara yönelik oldu. Yasa kapsamında, bu alanlarda kurulan yapı ve tesislere, inşa aşamasında dahi olsa hiçbir karar alınmasına gerek kalmaksızın DKMP tarafından doğrudan el konulacak ve yapılar derhal yıkılacak.
Doğal dengeyi bozanlara yönelik cezalar da ağırlaştırıldı. Milli parklarda ekolojik değeri bozan, yaban hayatını tahrip eden, onaylı planlar dışında yapı kuran veya izinsiz otlatma ve orman ürünü üretimi yapan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Ayrıca, milli parklara giriş ücretini ödemeden girenlerden, bilet bedelinin dört katı tutarında ceza tahsil edilecek.
Kaçak Avcılara Rekor Cezalar
Avcılıkla ilgili kuralları ihlal edenlere yönelik yaptırımlar da ciddi oranda artırıldı. Merkez Av Komisyonunca yasaklanan avlaklarda avlananlara verilen 200 liralık ceza 10 bin liraya, yaban hayatı koruma sahaları ve üretme istasyonlarında avlananlara kesilen 350 liralık ceza ise 15 bin liraya çıkarıldı.
Avcılık belgesi almadan avlananlar 10 bin lira, avlaklarda izinsiz avlananlar ise 5 bin lira ceza ödeyecek. Bu fiillerin beş yıl içinde tekrarlanması durumunda cezalar üç katı olarak uygulanacak.
"Alan Kılavuzu" Sistemi ve Silahlı Muhafaza
Ziyaretçi yönetimini iyileştirmek ve yöre halkına istihdam sağlamak amacıyla kanuna "alan kılavuzu" tanımı eklendi. Belirli eğitimlerden geçen yöre insanları, korunan alanlarda ziyaretçilere rehberlik hizmeti sunabilecek.
Bunun yanı sıra, koruma faaliyetlerinin etkinliğini artırmak için DKMP bünyesindeki orman muhafaza ile av ve doğa koruma memurları, gerekli görüldüğünde Cumhurbaşkanı kararıyla demirbaş silahla teçhiz edilebilecek. Yasaya aykırı durumların tespiti ve takibinde, köy muhtarları ve kır bekçilerinin DKMP personeline yardım etmesi de zorunlu hale getirildi.
Kanunla birlikte ayrıca av tüfeği, mermi, barut ve fişek gibi av malzemelerinin perakende satış bedelleri üzerinden yüzde 2 oranında katılım payı kesilerek DKMP Döner Sermaye İşletmesine aktarılması karara bağlandı.