Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), enflasyon beklentilerini daha sağlıklı ölçmek amacıyla hayata geçirdiği "Hanehalkı Beklenti Anketi"ne dair detaylı bir analiz yayımladı. Yeni yöntemle, hanehalkının enflasyon algısı ve gelecek öngörüleri, Türkiye’ye özgü dinamikler ve "bilgi tedavisi" yöntemiyle mercek altına alınıyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), para politikasının etkinliği açısından kritik öneme sahip olan enflasyon beklentilerini ölçmek için kullandığı metodolojiyi yeniledi. Bankanın kurumsal bloğu "Merkezin Güncesi"nde yayımlanan "Hanehalkı Beklentilerinin Ölçümünde Yeni Yaklaşım: Hanehalkı Beklenti Anketi" başlıklı analizde, yeni anketin detayları ve eski yöntemden ayrışan yönleri kamuoyu ile paylaşıldı. TCMB Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğü uzmanları tarafından kaleme alınan çalışmaya göre, yeni anket yapısı hanehalkının ekonomik eğilimlerini daha net ve kapsamlı bir şekilde ortaya koyuyor.
"Bilgi Tedavisi" ile Daha Sağlıklı Veri
TCMB’nin analizine göre, daha önce kullanılan ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Avrupa Komisyonu standartlarında yürütülen "Tüketici Eğilim Anketi", uluslararası karşılaştırılabilirlik sağlasa da soru setinin katılımcılar tarafından farklı yorumlanabilmesi nedeniyle bazı kısıtlar içeriyordu. TCMB ve TÜİK iş birliğiyle hayata geçirilen yeni Hanehalkı Beklenti Anketi (HBA) ise bu belirsizlikleri ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Yeni anketin en dikkat çekici özelliği, "bilgi tedavisi" adı verilen yöntem. Bu uygulamada, katılımcılara geleceğe dair beklentileri sorulmadan önce, son ayda gerçekleşen resmi yıllık enflasyon oranı bilgisi veriliyor. Katılımcıdan önce bu oranla bir kıyaslama yapması, ardından kendi sayısal tahminini iletmesi isteniyor. Bu yöntem sayesinde, katılımcıların soruları daha doğru bir referans çerçevesinde yanıtlaması ve ölçüm kalitesinin artırılması sağlanıyor.
Enflasyon Beklentileri Eski Ankete Göre Daha Düşük
Analizde yer alan verilere göre, yeni yöntemle ölçülen beklentiler ile eski anket sonuçları arasında belirgin farklar göze çarpıyor. Ocak 2026 itibarıyla TCMB’nin Sektörel Enflasyon Beklentileri bülteninde referans olarak kullanılmaya başlanan HBA verileri, hanehalkının 12 ay sonrası enflasyon beklentisinin eski ankete kıyasla daha düşük olduğunu gösterdi.
Verilere göre, Ocak ve Şubat aylarında ölçülen 12 ay sonrası enflasyon beklentileri, Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarına göre sırasıyla 3,3 ve 2,3 puan daha düşük gerçekleşti. Şubat ayında katılımcılar, gelecek 12 ayda tüketici enflasyonunun yüzde 48,8, konut fiyat artışının yüzde 35,4 seviyesinde olacağını öngörürken; dolar kurundaki artış beklentisi yüzde 19 ile sınırlı kaldı.
Yatırımda Altın ve Gayrimenkul İlk Sırada
Yeni anket, hanehalkının yatırım tercihlerine dair de çarpıcı sonuçlar içeriyor. Katılımcılara yöneltilen "Şu anda yatırım yapabilecek nakit varlığınız olsa öncelikli tercihiniz ne olurdu?" sorusuna verilen yanıtlarda geleneksel araçlar öne çıktı. Şubat ayı sonuçlarına göre katılımcıların yüzde 55,5’i altını, yüzde 30’u ise gayrimenkulü öncelikli yatırım aracı olarak görüyor. Döviz ve diğer finansal araçlara yönelim ise oldukça sınırlı seviyede kaldı.
Ayrıca yeni anket yapısı, "rotasyonlu panel" sistemi sayesinde katılımcıların zaman içindeki beklenti değişimlerinin izlenmesine ve verilerin yaş, gelir, eğitim durumu gibi demografik kırılımlarda analiz edilmesine de olanak tanıyor. TCMB uzmanları, dezenflasyon sürecinin devamıyla birlikte hanehalkı beklentileri ile gerçekleşen enflasyon arasındaki farkın kademeli olarak kapanmasını beklediklerini vurguladı.