Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), dış borç ve ödemeler dengesi istatistiklerinin hesaplama yönteminde uluslararası standartlara tam uyum sağlamak amacıyla köklü bir değişikliğe gittiğini duyurdu. Yeni yöntemle birlikte Türkiye'nin dış borç stokunda milyarlarca dolarlık aşağı yönlü bir güncelleme yapıldı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) kurumsal blog sayfası "Merkezin Güncesi"nde yayımlanan kapsamlı bir analize göre, Türkiye'nin dış borç istatistiklerinin derlenme ve yayımlanma standartlarında yeni bir döneme geçildi. TCMB uzmanları tarafından kaleme alınan değerlendirmede, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Türkiye Dış Borç İstatistikleri'nin artık Merkez Bankası çatısı altında, bütüncül bir yaklaşımla kamuoyuna sunulmaya başlandığı bildirildi.
Yapılan en önemli metodolojik değişiklik, borçlanma senetlerinin sınıflandırılmasında "ihraç yeri" yerine "elinde bulunduranın yerleşikliği" prensibinin benimsenmesi oldu. Önceki sistemde yurt dışında ihraç edilen tüm araçlar dış borç, yurt içinde ihraç edilenler ise iç borç olarak kabul ediliyordu. Yeni uygulamayla birlikte, ilgili menkul kıymeti halihazırda elinde bulunduranın yerleşikliği esas alınırken, borçların değerlemesinde nominal tutarlar yerine güncel piyasa değerleri kullanılmaya başlandı. Bu sayede, Dış Borç İstatistikleri halihazırda yayımlanan Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) İstatistikleri ile tam uyumlu hale getirildi.
Yeni yöntemin istatistiklere yansıması dikkat çekici oldu. 2005 yılına kadar geriye dönük olarak güncellenen veriler sonucunda, 2025 yılı üçüncü çeyreği itibarıyla dış borç stoku yaklaşık 65 milyar dolar aşağı yönlü revize edildi. Bu devasa güncelleme ile birlikte Türkiye'nin dış borcunun Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranı yüzde 36,7 seviyesinden yüzde 32,5'e geriledi.
Öte yandan, ödemeler dengesi istatistiklerinde de veri kalitesini artıracak adımlar atıldı. Merkez Bankası, borçlanma senetlerine ödenen faiz giderlerinin hesaplanmasında idari kayıtlara dayalı mikro verileri devreye aldı. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verileri kullanılarak menkul kıymet bazında yapılan yeni hesaplama yöntemiyle, 2020 yılı eylül ayından itibaren Ödemeler Dengesi İstatistikleri Birincil Gelir Dengesi altındaki "Portföy Yatırımları/Gider" kalemi toplamda 8 milyar 922 milyon dolar yukarı yönlü güncellendi. Söz konusu değişimin cari işlemler dengesine geçmişe dönük yansıtılmasıyla, 2025 yılı cari işlemler açığının GSYH'ye oranı yüzde 1,9 olarak gerçekleşti.