Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel ekonomiye etkilerine dair ortak bir değerlendirme yayımladı. Kurumlar, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatlar normale dönse bile altyapı hasarları nedeniyle temel emtia arzının toparlanmasının zaman alacağını belirterek, petrol, doğal gaz ve gübre fiyatlarının uzun bir süre daha yüksek kalabileceği uyarısında bulundu.
Orta Doğu'da devam eden savaşın enerji piyasaları ve küresel ekonomi üzerindeki etkilerine karşı önlemleri en üst düzeye çıkarmak amacıyla nisan ayı başında kurulan uluslararası koordinasyon grubu, güncel piyasa değerlendirmelerini paylaştı. IEA, IMF ve Dünya Bankası liderlerinin bir araya geldiği toplantının ardından yayımlanan ortak bildiride, bölgedeki krizin yarattığı tedarik şoklarının kalıcı etkilerine dikkat çekildi.
Dar Gelirli Ülkeler ve Gıda Güvenliği Risk Altında
Yapılan açıklamada, savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkisinin son derece asimetrik olduğu vurgulandı. Özellikle enerji ithal eden ülkelerin ve düşük gelirli ulusların bu şoktan orantısız bir biçimde etkilendiği belirtildi. Artan petrol, doğal gaz ve gübre fiyatlarının yalnızca enerji faturasını kabartmakla kalmadığı, aynı zamanda küresel çapta gıda güvenliği endişelerini ve potansiyel iş kayıplarını tetiklediği ifade edildi. Ayrıca, Orta Doğu'daki bazı enerji üreticisi ülkelerin de ihracat gelirlerinde ciddi kayıplarla karşılaştığı hatırlatıldı.
Hürmüz Boğazı'nda Belirsizlik Sürüyor
Küresel enerji ticaretinin en kritik can damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut durumun belirsizliğini koruduğu belirtilen değerlendirmede, boğaz üzerinden yapılan sevkiyatların halen çatışma öncesi seviyelere dönmediği kaydedildi. Kurumların ortak açıklamasında konuya ilişkin şu ifadeler yer aldı:
"Boğaz üzerinden düzenli sevkiyat akışlarının yeniden başlamasından sonra bile temel emtiaların küresel arzının çatışma öncesi seviyelere dönmesi zaman alacaktır. Ayrıca altyapıda meydana gelen hasar göz önüne alındığında, yakıt ve gübre fiyatları uzun süre yüksek kalabilir."
Çok Boyutlu Kriz: İstihdam ve Turizm Darbe Aldı
Tedarik zincirindeki aksaklıkların temel girdi eksikliklerine yol açarak enerji ve gıda dışındaki diğer endüstrileri de baskı altına alacağı öngörülüyor. Savaşın ekonomik faturasının yanı sıra insanları zorla yerinden ettiği, bölgesel istihdamı sarstığı, seyahat ve turizm sektörlerini ciddi ölçüde daralttığı ve bu olumsuz tabloların tersine çevrilmesinin ciddi bir zaman gerektireceği belirtildi.
Söz konusu ortak açıklama, IEA'nın aylık Petrol Piyasası Raporu ve IMF'nin Dünya Ekonomik Görünümü raporunun yayımlanmasından hemen önce piyasalara verilmiş önemli bir sinyal niteliği taşıyor. Şoktan en çok hasar gören ülkelerin durumunu inceleyen IEA, IMF ve Dünya Bankası, ülkelere özel politika tavsiyeleri sunmak ve ihtiyaç duyulan bölgelerde mali destek sağlamak üzere yakın bir işbirliği yürüttüklerini duyurdu. Kurumlar, küresel çapta dirençli bir iyileşme sağlanması adına piyasaları yakından izlemeye ve üye ülkelere yönelik müdahaleleri koordine etmeye devam edeceklerini vurguladı.