Uluslararası iklim izleme kuruluşu Climate TRACE'in açıkladığı 2025 verilerine göre, küresel sera gazı emisyonları Rusya ve Çin'in başını çektiği artışla 60,63 milyar ton seviyesine ulaşarak tüm zamanların en yüksek değerini gördü.
BUGÜNKÜ HABERLER / DIŞ HABERLER
Dünya genelinde iklim kriziyle mücadele taahhütlerine rağmen, atmosferi ısıtan sera gazı salımları hız kesmeden artmaya devam ediyor. ABD merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Climate TRACE tarafından yayımlanan ve yapay zeka destekli uydu analizlerine dayanan 2025 yılı raporu, küresel emisyonların yıllık bazda yüzde 0,5 artış gösterdiğini ortaya koydu. Bu artışla birlikte toplam küresel salım, 60,63 milyar ton karbondioksit eşdeğerine ulaşarak tarihi bir rekor kırdı.
Artışın Lokomotifi Fosil Yakıtlar
Rapora göre, 2025 yılında dünya genelinde atmosfere fazladan 303,2 milyon ton karbondioksit salındı. Bu artışın temel kaynağı olarak kömür, petrol ve doğal gaz operasyonları gösteriliyor. Özellikle fosil yakıt üretim ve işletim süreçlerinden kaynaklanan emisyonlar, bir önceki yıla göre yüzde 1,56 oranında (151,7 milyon ton) yükseliş kaydetti.
Rusya ve Çin Dikkat Çekiyor
Ülkeler bazında incelendiğinde, emisyon artış hızında Rusya'nın öne çıktığı görülüyor. Rusya, 2025 yılında emisyonlarını miktar bazında en çok artıran ülke oldu. Ülkedeki salım artışı 51,6 milyon ton (yüzde 1,64) olarak kaydedilirken, toplam emisyon hacmi 3,2 milyar tona ulaştı ve Rusya küresel sıralamada dördüncü sıraya yerleşti. Bu keskin artışta, Rusya'nın yoğunlaşan petrol ve gaz üretim faaliyetlerinin etkili olduğu belirtiliyor.
Dünyanın en büyük kirleticisi konumundaki Çin ise 17,4 milyar tonluk devasa bir toplam emisyon hacmine sahip. Çin'deki yıllık artış oranı yüzde 0,28 (48,8 milyon ton) ile sınırlı kalsa da, toplam hacimdeki liderliğini açık ara sürdürüyor.
ABD ise 7 milyar tonluk toplam salımla ikinci sırada yer alırken, yıllık bazda yüzde 0,23'lük (16,2 milyon ton) bir artış sergiledi.
Hindistan ve Nordik Ülkelerinde Umut Veren Düşüş
Verilerdeki en dikkat çekici pozitif gelişme Hindistan'dan geldi. Küresel sıralamada 4,22 milyar ton ile üçüncü sırada bulunan Hindistan, elektrik üretiminde yenilenebilir kaynaklara ağırlık vermesi sayesinde emisyonlarını yüzde 0,65 oranında (27,5 milyon ton) azaltmayı başardı.
Benzer bir düşüş eğilimi Avrupa'da ve gelişmiş ekonomilerde de gözlemlendi. Almanya, Fransa, Yunanistan ve Polonya gibi Avrupa ülkelerinin yanı sıra Japonya ve Avustralya'da da sera gazı salımlarında gerileme kaydedildi.
Özellikle elektrikli araç dönüşümünün en hızlı yaşandığı Danimarka, Finlandiya, Norveç ve İsveç gibi Nordik ülkelerinde ulaşım kaynaklı emisyonların yüzde 6,2 oranında azalması, yeşil dönüşüm politikalarının somut sonuçlar verebildiğini kanıtlar nitelikte.
Elektrik Sektöründe Kovid Sonrası İlk Düşüş
Raporun en kritik bulgularından biri de elektrik üretim sektöründe yaşandı. Küresel emisyonların yaklaşık yüzde 26'sını oluşturarak "en kirletici sektör" unvanını koruyan elektrik üretiminde, 2025 yılında yüzde 0,13'lük sembolik bir düşüş görüldü. Bu, Kovid-19 pandemisinden bu yana sektörde kaydedilen ilk küresel düşüş olarak kayıtlara geçti.
Bu düşüşte, dünyanın en büyük iki nüfusu olan Çin ve Hindistan'ın rüzgar ve güneş enerjisi yatırımlarına hız vermesi belirleyici rol oynadı. Çin'in elektrik sektörü emisyonları 2015'ten, Hindistan'ınki ise 2020'den bu yana ilk kez geriledi.
Türkiye'nin Emisyon Karnesi
Yayımlanan veri setine göre Türkiye'nin sera gazı emisyonları da küresel eğilime paralel olarak artış gösterdi. 2025 yılında Türkiye'nin toplam emisyonu, bir önceki yıla göre yüzde 1,4 artarak 623,1 milyon ton karbondioksit eşdeğeri olarak hesaplandı.
En Çok Kirleten Diğer Ülkeler
Küresel sıralamanın diğer basamaklarında ise şu ülkeler yer aldı:
- Endonezya: 1,55 milyar ton
- Brezilya: 1,38 milyar ton (Petrol ve gaz kaynaklı emisyonlarında yüzde 29'luk rekor bir artış görüldü)
- İran: 1,28 milyar ton
- Japonya: 1,28 milyar ton
- Suudi Arabistan: 1,05 milyar ton (Yüzde 2,14 ile oransal olarak en yüksek artışlardan birini kaydetti)
- Kanada: 950 milyon ton