BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre küresel gıda fiyatları 2025 yılını artışla tamamladı. Tahıl ve şekerdeki düşüşe rağmen, bitkisel yağ ve süt ürünlerindeki keskin fiyat artışları genel endeksi yukarı taşıdı.
BUGÜNKÜ HABERLER / EKONOMİ SERVİSİ
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda piyasalarının merakla beklediği 2025 yılı raporunu yayımladı. Uluslararası gıda emtia fiyatlarındaki aylık değişimleri izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla ortalama yüzde 4,3 artış gösterdi.
Yıl genelinde gıda enflasyonunu tetikleyen temel unsurlar bitkisel yağlar ve süt ürünleri olurken, tahıl ve şeker fiyatlarındaki gerileme bu artışı sınırlayan faktörler olarak öne çıktı.
Aralık Ayında Kısmi Gevşeme
Yıllık bazda artış kaydedilmesine rağmen, 2025’in son ayında fiyatlarda sınırlı bir geri çekilme gözlemlendi. FAO Gıda Fiyat Endeksi, Aralık ayında kasım ayına göre yüzde 0,6 oranında düşerek ortalama 124,3 puana geriledi. Bu seviye, Aralık 2024 ile kıyaslandığında ise yüzde 2,3’lük bir düşüşe işaret ediyor.
Aralık ayındaki bu düşüşte; süt ürünleri, et ve bitkisel yağ fiyatlarındaki geri çekilme etkili olurken, tahıl ve şeker fiyatlarındaki artışlar endeksteki düşüşü frenledi.
Bitkisel Yağ Fiyatları Son 3 Yılın Zirvesinde
Raporun en dikkat çekici verilerinden biri bitkisel yağ grubunda yaşandı. Küresel arzın kısıtlı olması nedeniyle Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, 2025 genelinde bir önceki yıla göre yüzde 17,1 oranında artış göstererek son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Ancak yılın son ayında bu grupta bir miktar rahatlama görüldü. Aralık ayında endeks, soya, kolza ve ayçiçek yağı fiyatlarındaki düşüşlerin etkisiyle aylık bazda yüzde 0,2 gerileyerek son 6 ayın en düşük seviyesine indi. Palmiye yağı fiyatlarındaki artış ise bu düşüşü sınırlayan unsur oldu.
Süt Ürünlerinde Güçlü Talep Etkisi
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, 2025 yılını yüzde 13,2’lik bir yıllık artışla kapattı. Yılın büyük bölümünde görülen güçlü küresel ithalat talebi ve sınırlı arz, fiyatları yukarı yönlü destekledi.
Buna karşın, Avrupa’da mevsimsel olarak artan krema arzı ve buna bağlı olarak tereyağı fiyatlarında yaşanan sert düşüş, aralık ayında endeksin aylık bazda yüzde 4,4 gerilemesine neden oldu.
Tahıl ve Şeker Ucuzladı
Tüketiciler için nispeten olumlu haberler tahıl ve şeker gruarından geldi.
- Tahıl: Tahıl Fiyat Endeksi 2025 yılında yüzde 4,9 oranında değer kaybederek üst üste üçüncü yılında da düşüş kaydetti. Endeks 2020 yılından bu yana en düşük yıllık ortalamasını gördü. Ancak aralık ayında Karadeniz bölgesindeki ihracat endişeleri ve artan talep nedeniyle aylık bazda yüzde 1,7’lik bir yükseliş yaşandı.
- Şeker: Şeker Fiyat Endeksi 2025 yılını, bir önceki yıla göre yüzde 17 düşüşle tamamladı. Bol ihracat imkanları sayesinde şeker fiyatları da 2020’den bu yana en düşük yıllık ortalamasını kaydetti. Ancak Brezilya’daki üretim düşüşü nedeniyle yılın son ayında fiyatlar yüzde 2,4 oranında arttı.
Et Piyasasında İthalat Hareketliliği
Et Fiyat Endeksi ise 2025 yılını yüzde 5,1’lik bir artışla tamamladı. Bu artışta güçlü ithalat talebinin yanı sıra, hayvan hastalıkları ve jeopolitik gerilimlerin yarattığı belirsizlikler etkili oldu. Aralık ayında ise endeks kasım ayına göre yüzde 1,3 gerilemesine rağmen, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,4 daha yüksek seyretti.