Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu'da tırmanan savaşın Hürmüz Boğazı'ndaki tanker geçişlerini durma noktasına getirmesi sebebiyle, Körfez bölgesinde günlük yaklaşık 9,9 milyon varillik sıvı yakıt üretiminin geçici olarak askıya alınabileceği uyarısında bulundu.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) yayımladığı son Petrol Piyasası Raporu, küresel enerji tedarik zincirinde yaşanan eşi benzeri görülmemiş krizi gözler önüne serdi. ABD, İsrail ve İran ekseninde Orta Doğu'da devam eden şiddetli çatışmalar, dünyanın en kritik enerji güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı'nı fiilen kilitledi. Bugünkü Haberler'in incelediği rapora göre, boğazdaki tıkanıklığın sürmesi halinde Körfez ülkelerindeki üretim tesisleri kepenk indirme tehlikesiyle karşı karşıya.
Rapor verilerine göre, 2025 yılı boyunca günde yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürününün taşındığı Hürmüz Boğazı'nda, savaşın patlak vermesinin ardından sevkiyatlar kriz öncesi seviyenin yüzde 10'unun altına gerilemiş durumda. Boğazdaki tanker geçişlerinin normale dönmemesi halinde alternatif rotaların yetersiz kalacağını belirten IEA, mart ayında Körfez bölgesinde günde yaklaşık 7,9 milyon varil ham petrol ve toplamda 9,9 milyon varil sıvı yakıt üretiminin geçici olarak durdurulabileceğini tahmin ediyor.
Küresel Arz 2022'den Bu Yana En Düşük Seviyeye İnebilir
Yaşanan bu darboğaz, küresel petrol arzında da sert bir düşüşe işaret ediyor. Uzmanlar, küresel arzın günlük 8 milyon varil azalarak 98,8 milyon varil seviyesine kadar gerilemesini bekliyor. Bu gerçekleşirse, dünya petrol arzı 2022 yılının ilk çeyreğinden bu yana görülen en düşük seviyeye gerilemiş olacak.
IEA yetkilileri, Kuzey Amerika, Kazakistan ve Rusya'daki arzın kış sonrası yeniden toparlanmasının Körfez'deki kaybı bir miktar hafiflettiğini belirtse de, bölgedeki çatışmaların yatışmaması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasına dair net bir takvim bulunmamasının önümüzdeki aylar için büyük bir belirsizlik yarattığının altını çiziyor.
Talep Beklentilerinde Sert Düşüş
Kriz yalnızca arz tarafını değil, talep tarafını da doğrudan vuruyor. IEA, küresel petrol talebi büyüme tahminini savaşın tetiklediği yaygın uçuş iptalleri ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) tedarikindeki aksaklıklar sebebiyle ciddi oranda aşağı çekti. Kurum, mart ve nisan ayları için küresel talep büyüme tahminini günlük ortalama 1 milyon varil düşürdü.
Ayrıca, 2026 yılının tamamı için küresel günlük petrol talebi artış öngörüsü 205 bin varil aşağı yönlü revize edildi. Buna göre, bu yıl küresel talebin günlük yaklaşık 644 bin varil artışla 104 milyon 766 bin varil seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Ajans, artan petrol fiyatları ve küresel ekonomideki belirsizliklerin enerji piyasaları üzerinde ek riskler oluşturmaya devam ettiğini vurguladı.
Şubat ayında küresel petrol arzı, kriz derinleşmeden önce günlük 380 bin varil artışla 106 milyon 870 bin varile ulaşmıştı. Ancak savaşın şiddetlenmesiyle ortaya çıkan mevcut tablonun, enerji piyasalarında bahar aylarında büyük bir şok dalgası yaratmasından endişe ediliyor.