İsrail’de aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in baskıları sonucu atanan yeni Kudüs Polis Şefi Avşalom Peled göreve başladı. İsrail basını, bu atamanın yaklaşan Ramazan ayı öncesinde Mescid-i Aksa’daki mevcut statükoyu değiştirmeye yönelik adımları hızlandıracağı uyarısında bulunuyor.
İşgal altındaki Kudüs’te tansiyonun düşmediği bir dönemde, İsrail polis teşkilatının Kudüs komuta kademesinde kritik bir görev değişikliği yaşandı. İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in politikaları doğrultusunda hareket etmesi beklenen Avşalom Peled, Kudüs Polis Komutanlığı görevini resmen devraldı. Bu atama, bölgedeki hassas dengelerin ve Mescid-i Aksa’nın statüsünün geleceği konusunda ciddi endişeleri beraberinde getirdi.
Statükoya Yönelik Müdahale Endişesi
İsrail’in önde gelen gazetelerinden Haaretz, Peled’in göreve getirilmesinin zamanlamasına dikkat çekti. Habere göre, özellikle yaklaşan Ramazan ayı öncesinde yapılan bu değişiklik, Mescid-i Aksa’daki "mevcut durumu" (statüko) hedef alan ihlallerin artacağının bir işareti olarak yorumlanıyor.
Yeni emniyet şefinin, Bakan Ben-Gvir’in kutsal mekandaki gerilimi artırmaya yönelik girişimleri karşısında nasıl bir tutum sergileyeceği merak konusu. Ancak İsrail basınındaki analizler, Peled'in selefinin aksine, aşırı sağcı bakanın taleplerine direnç göstermeyeceği yönünde.
Önceki Şef "Kuralları Çiğnemediği" İçin Gönderildi
Kudüs’teki polis komutasındaki bu değişimin arka planında, Bakan Ben-Gvir ile eski polis şefi Amir Arzani arasında yaşanan derin görüş ayrılıkları yatıyor. Ben-Gvir’in, Mescid-i Aksa’yı Batı Şeria’daki yerleşim birimlerinde uyguladığı sert politikalarla yönetmek istediği, eski şef Arzani’nin ise köklü değişikliklere ve statüko ihlallerine izin vermeyi reddettiği biliniyor.
Arzani’nin görevden alınması ve yerine Peled’in getirilmesi, Ben-Gvir’in emniyet teşkilatı üzerindeki siyasi nüfuzunu artırma çabasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Polisin Rolü Değişti: Engellemekten Korumaya
Mescid-i Aksa’daki tarihsel statüko, 1967’den bu yana Ürdün Vakıflar Bakanlığı’na bağlı Kudüs İslami Vakıflar İdaresi’nin yetkisini esas alıyor. Ancak son yıllarda bu yapı fiilen aşındırılmış durumda.
Rapora göre, İsrail polisi geçmişte statükoyu ihlal eden fanatik gruplara müdahale ederken, artık Ben-Gvir’in talimatları doğrultusunda bu gruplara koruma sağlıyor. "Tapınak Tepesi" olarak adlandırılan ve aralarında Ben-Gvir’in eşinin de bulunduğu aşırı sağcı grupların, polis teşkilatının sahadaki uygulamalarını doğrudan etkilediği ifade ediliyor. Bu durum, İsrail ile Ürdün arasındaki mutabakatları da fiilen geçersiz kılıyor.
İhlaller İstatistiklere Yansıdı
Sahadaki politika değişikliği, resmi rakamlara da yansımış durumda. Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı verilerine göre, sadece Aralık ayı içerisinde Mescid-i Aksa’ya polis koruması altında 27 kez baskın düzenlendi.
Bakanlık, bu baskınların Aksa’da Yahudi dini varlığını normalleştirmeyi amaçlayan sistematik bir politikanın parçası olduğunu vurguluyor. Özellikle Mescid-i Aksa’nın doğu bölümündeki Rahmet Kapısı çevresinde toplu ayinlerin yapılması ve provokatif dini kıyafetlerle alana girilmesi, bu yeni dönemin somut örnekleri olarak gösteriliyor. Ayrıca El Halil’deki Harem-i İbrahim Camisi’nde de Aralık ayında ezan okunmasının 53 kez engellendiği rapor edildi.
Yeni polis şefi Peled’in göreve başlamasıyla birlikte, özellikle Ramazan ayında Mescid-i Aksa çevresindeki güvenlik çemberinin ve kısıtlamaların, Ben-Gvir’in "bilinçli tırmandırma" stratejisi çerçevesinde daha da sertleşmesi bekleniyor.