Kayseri Olgunlaşma Enstitüsü, "Düğümlerin Düğünü" projesi kapsamında hazırladığı kitre bebek koleksiyonuyla şehrin unutulmaya yüz tutmuş gündelik yaşam ritüellerini ve halı dokuma kültürünü sanat eserine dönüştürdü.
Kayseri Olgunlaşma Enstitüsü, Anadolu'nun kadim el sanatlarından biri olan kitre bebek yapımını, şehrin kültürel hafızasını kayıt altına alan bir belgeleme aracına dönüştürdü. Enstitü bünyesinde yürütülen titiz çalışmalar sonucunda ortaya çıkan "Düğümlerin Düğünü Projesi", Kayseri'nin Bünyan ve Yahyalı gibi ilçeleriyle özdeşleşen geleneksel yaşamı üç boyutlu sahnelerle bugüne taşıyor.
Tarihi Fotoğraflar ve Sandıklar Referans Alındı
Projenin hazırlık aşamasında büyük bir hassasiyet gösteren enstitü ekibi, figürlerin gerçekçiliğini artırmak için geniş kapsamlı bir arşiv taraması gerçekleştirdi. El sanatları öğretmeni Ayşe Sümbül ve ekibi, eski aile albümlerindeki fotoğraflardan ve çeyiz sandıklarından çıkan dönem kıyafetlerinden yola çıkarak bebeklerin kostümlerini tasarladı. Hazırlanan kompozisyonlarda sadece kıyafetler değil, o dönemin aksesuarları ve başlıkları da aslına uygun materyallerle yeniden üretildi.
Tel ve Pamuktan Sanat Eserine
Pamuk, tel ve kitre (bir tür bitkisel zamk) kullanılarak tamamen el işçiliğiyle üretilen bebekler, detaylı bir anatomi çalışmasının ürünü olarak ortaya çıkıyor. Yüz hatlarından el ve ayak detaylarına kadar ince bir işçilikle şekillendirilen figürler, daha sonra özel dikilen kostümlerle karakter kazanıyor.
Kayseri Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Ali Durmuş, yapılan çalışmanın basit bir oyuncak üretiminin ötesinde olduğunu vurguladı. Durmuş, kitre bebeklerin birer kültür taşıyıcısı misyonu üstlendiğini belirterek, hedeflerinin bu mirası gelecek nesillere görsel bir hafıza olarak aktarmak olduğunu ifade etti.
Halı Dokuma Süreci Adım Adım İşlendi
Koleksiyonda özellikle Kayseri'nin dünyaca ünlü halı kültürüne geniş yer ayrıldı. Hazırlanan panolarda; kökboya kaynatma işlemi, iplerin eğrilmesi, tezgahlarda halı dokunması ve halı pazarındaki satış anları gibi üretimin tüm aşamaları canlandırıldı. Ayrıca ev içi yaşamdan kesitler, beşikteki bebekler, çay içen aile büyükleri ve imece usulü yapılan işler de kitre bebekler aracılığıyla ölümsüzleştirildi.
Koleksiyonerlerin ve kültür tarihçilerinin yoğun ilgisini çeken bu eserler, talep olması durumunda açılan kurslarla yeni ustalara da öğretilerek geleneğin sürdürülmesi sağlanıyor.