Tarihi Beylikler dönemine kadar uzanan ve Kastamonu’nun simgelerinden biri olan "Sepetçioğlu" halk oyunu, genç neslin ilgisizliği nedeniyle unutulma tehlikesi yaşarken, 60 yaş üstü emeklilerden oluşan gönüllü ekipler sayesinde geleceğe taşınıyor.
Kastamonu’nun en önemli kültürel değerlerinden biri olarak kabul edilen ve köklerinin Beylikler dönemine dayandığı tahmin edilen "Sepetçioğlu" halk oyunu, günümüzde az sayıda ekip tarafından yaşatılmaya çalışılıyor. Yiğitliğin ve haksızlığa başkaldırının simgesi olan bu tarihi oyunun icrası, son dönemde gençlerden ziyade emeklilerin kurduğu ekiplerin omuzlarında yükseliyor.
Efsaneden Bugüne Uzanan Miras
Yöre halkı arasında anlatılan efsanelere göre oyunun kökeni, babası sepet ustası olan Sepetçioğlu Osman Efe’ye dayanıyor. Halka zulmeden güçlere karşı durduğu ve bu direnişi sebebiyle ailesiyle birlikte öldürüldüğü rivayet edilen Osman Efe’nin anısına yakılan türküler, zamanla yiğitlik figürlerinin sergilendiği bir halk oyununa dönüştü.
Genellikle davul ve zurna eşliğinde, 4 ila 6 kişilik gruplar halinde icra edilen oyunda, efelerin sergilediği her figür bir meydan okuma ve kahramanlık göstergesi olarak kabul ediliyor. Özgün kıyafetleri ve dairesel formdaki koreografisiyle dikkat çeken oyun, bölgenin somut olmayan kültürel mirasının başında geliyor.
Emekliler Kültür Nöbetinde
Kastamonu Kültür ve Sanat Derneği, bu köklü mirası korumak adına 2012 yılından bu yana özel bir çalışma yürütüyor. Dernek Başkanı Sebahattin Güner, 2000 yılında kurulan derneğin halk müziği ve sanat müziği gibi farklı alanlarda da faaliyet gösterdiğini, ancak Sepetçioğlu oyununun kendileri için ayrı bir önem taşıdığını vurguluyor.
Ekibin neredeyse tamamının emeklilerden oluştuğuna dikkat çeken Güner, mevcut durumu şu sözlerle özetliyor:
"Bu kültürü yaşatmaya gönül verdik ve ekip olarak birbirimizden kopmuyoruz. Ancak gençlerin bu mirasa olan merakı maalesef zayıf kalıyor. Bu oyunların okullarda kapsamlı şekilde öğretilmesi gerektiğine inanıyoruz. Şu anda aktif olarak sahne alan 3-4 ekibimizle kültürümüzü ayakta tutmaya çalışıyoruz."
"Gençler Sebat Etmiyor"
Ekibin en tecrübeli isimlerinden biri olan 72 yaşındaki İhsan Yalınkılıç, ilerleyen yaşına rağmen dağcılık ve sporla ilgilendiğini, Sepetçioğlu oyununu da bir "kültür nöbeti" olarak gördüğünü belirtiyor.
Ekipteki 13 arkadaşıyla birlikte düzenli olarak çalışmalara devam ettiklerini ifade eden Yalınkılıç, gençlerin katılımındaki istikrarsızlıktan duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Yalınkılıç, "Ekibimizin yaş aralığı 60 ile 72 arasında değişiyor. Zaman zaman gençleri aramıza alıyoruz ancak sebatkar davranmıyorlar. Birkaç provadan sonra ayrılıyorlar. Biz ise İstiklal Yolu Yürüyüşü, resmi kutlamalar ve düğünler gibi etkinliklerde bu oyunu sergileyerek geleneğimizi sürdürüyoruz" şeklinde konuştu.
Kastamonu uşağının yamanlığını ve Osman Efe’nin hikayesini anlatan türküler eşliğinde oynanan Sepetçioğlu, emeklilerin azmiyle sahnelerde var olmaya devam ediyor.