Tarım ve Orman Bakanlığı, ticari etlik ve yumurtacı işletmeler için kapsamlı biyogüvenlik ve teknik altyapı zorunlulukları getirdi. İşletmelere fiziki şartlarını uyumlu hale getirmeleri için 12 ay süre tanındı.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve sektörde standartları yukarı çekmeyi hedefleyen "Ticari Etlik ve Yumurtacı Kanatlı İşletmelerinin Biyogüvenlik Kurallarına Dair Tebliğ", Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, tavuktan devekuşuna kadar geniş bir yelpazedeki kanatlı hayvan yetiştiriciliğinde hastalık risklerini minimize etmeyi ve gıda güvenliğini artırmayı amaçlıyor.
Kapsam Genişletildi
Yeni tebliğ; organik üretim yapan tesisler de dahil olmak üzere, kamu ve özel sektöre ait tüm ticari etlik ve yumurtacı işletmeleri kapsıyor. Düzenleme, tavuk, hindi, ördek, kaz, bıldırcın ve devekuşu yetiştiriciliği yapan işletmelerin uyması gereken teknik, sağlık ve biyogüvenlik kurallarını net bir çerçeveye oturtuyor.
Bakanlık, tebliğin uygulanacağı işletme kapasitelerini ise şu şekilde belirledi:
- 350 ve üzeri yumurtacı tavuk,
- 500 ve üzeri etlik tavuk,
- 200 ve üzeri hindi, ördek, kaz ve bıldırcın,
- 20 ve üzeri devekuşu.
Bu sayıların altındaki "hobi amaçlı" veya küçük ölçekli aile işletmeleri kapsam dışında tutulurken, belirtilen kapasitelerin üzerindeki tüm tesisler sıkı denetimlere tabi olacak.
Yeni İşletmelere "Önden Denetim" Şartı
Sektöre yeni adım atacak girişimciler için süreç daha kontrollü ilerleyecek. Yeni kurulacak işletmelere, Bakanlık veri sistemi üzerinden işletme numarası tahsis edilmeden önce biyogüvenlik denetimi yapılacak. Yalnızca fiziki ve teknik şartları uygun bulunan tesislerin faaliyete geçmesine izin verilecek.
Fiziki Güvenlik Önlemleri Artırılıyor
Hastalıkların dışarıdan taşınmasını engellemek amacıyla tesislerin fiziki bariyerlerine standart getirildi. İşletme arazisinin çevresi, her türlü hayvan girişini engelleyecek biçimde en az 150 santimetre yüksekliğinde sağlam tel örgü veya çitle çevrilecek. Kemirgen girişlerini durdurmak amacıyla bu çitlerin yer seviyesinden itibaren en az 50 santimetrelik kısmı beton duvar veya benzeri sağlam bir yapıyla desteklenecek.
Açık sistem (gezen tavuk vb.) üretim yapan işletmelerde ise kurallar daha sıkı. Kanatlıların gezinti alanlarının etrafı çevrilmekle kalmayıp, üzeri de yabani kuşlarla teması kesecek şekilde ağ veya tel malzemeyle kapatılacak.
Tahta Palet Yasaklandı, Çift Kapı Zorunluluğu Geldi
İşletme içindeki hijyen standartları da yükseltildi. Hastalık taşıma riski nedeniyle temizlenmesi zor olan tahta paletlerin kullanımı yasaklandı. Yumurta, yem, altlık ve gübre gibi materyallerin taşınmasında dezenfeksiyona uygun malzemeler kullanılacak.
Yem ünitelerine girişlerde de değişikliğe gidildi. Yem ünitesinin kapısı doğrudan üretim alanına açılmayacak, bunun yerine "çift kademeli giriş" sistemleri zorunlu hale getirilecek. Bu alanlarda yabani kuş ve kemirgenlere karşı ekstra izolasyon önlemleri alınacak.
Hayvan Giriş Çıkışlarına Sıkı Takip
Tesislerde biyogüvenliği tehdit edebilecek diğer hayvanların varlığına izin verilmeyecek. İşletme sınırları içerisinde kedi, köpek, büyükbaş veya küçükbaş hayvan bulundurulamayacak. Güvenlik amacıyla bulundurulacak köpekler ise her kapı için en fazla iki adetle sınırlandırılacak ve sürekli bağlı tutulacak.
Sürü yönetimi konusunda da "hepsi içeri, hepsi dışarı" prensibine yakın kurallar getirildi:
- Farklı türdeki kanatlılar aynı işletmede barındırılamayacak.
- Aynı kümesteki hayvanların yaş farkı en fazla 7 gün olabilecek.
- Bir kümesin dolum işlemi en fazla 7 gün içinde tamamlanacak.
- Aynı tesis içinde hem etlik hem de yumurtacı sürü yetiştirilemeyecek.
Mevcut İşletmelere 1 Yıl Süre
Her işletme, kendi yapısına uygun bir "Biyogüvenlik Planı" hazırlayarak il veya ilçe tarım müdürlüklerine onaylatmakla yükümlü kılındı.
Hali hazırda faaliyette olan ve Bakanlık sistemine kayıtlı işletmelerin mağdur olmaması için bir geçiş süreci öngörüldü. Mevcut tesisler; çevre çitlerinin yüksekliği, beton duvar desteği, tahta palet kullanımı ve çift kademeli giriş kapısı gibi fiziki düzenlemeleri 12 ay içinde tamamlamak zorunda olacak.