Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden Prof. Dr. Ali Ümit Yener, kalp ve damar sağlığının genetik temellerinin anne karnında atıldığını belirterek, "Günde bir sigara içmekle bir paket içmek arasında kalp sağlığı açısından fark yok" uyarısında bulundu.
Kalp ve damar hastalıkları dünya genelinde önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alırken, uzmanlar bu sürecin yaşamın en başında, henüz anne karnındayken başladığına dikkat çekiyor. Antalya Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Ümit Yener, genetik mirasın değiştirilemeyeceğini ancak yaşam tarzı değişiklikleriyle riskin yönetilebileceğini vurguladı.
Genetik Miras ve Çevresel Faktörler
Kalp sağlığının ölüme kadar devam eden uzun bir süreç olduğunu belirten Prof. Dr. Yener, bu süreci etkileyen faktörleri iki ana grupta değerlendirdi. Yaş, cinsiyet ve özellikle genetik faktörlerin değiştirilemez olduğunu ifade eden Yener, "Annemizden, anneannemizden veya dedemizden aldığımız genetik mirası değiştiremiyoruz. Ancak bu genetik faktörlerin üzerine kendi yaşam tarzımızla eklediğimiz olumsuzluklar süreci hızlandırıyor" dedi.
Yener, değiştirilebilir risk faktörleri arasında sigara, alkol tüketimi, kontrolsüz diyabet, yüksek tansiyon ve kolesterolü sıraladı. Bu unsurlara dikkat edilmemesinin, var olan genetik yatkınlığı tetikleyerek kalp hastalıklarına davetiye çıkardığını belirtti.
"Bir Tane İçiyorum" Demeyin
Sigarayı "çağın vebası" olarak nitelendiren Prof. Dr. Ali Ümit Yener, toplumda yaygın olan "az içiyorum, zarar vermez" algısının tıbben yanlış olduğunu savundu. Sigaranın, aileden gelen genetik mirasın üzerine yapılabilecek en büyük kötülük olduğunu vurgulayan Yener, şu çarpıcı tespitte bulundu:
"Hastalarımız sıklıkla 'Hocam ben sadece günde bir tane sigara içiyorum' diyerek durumu hafifletmeye çalışıyor. Ancak kalp ve damar sistemi üzerindeki etkisi açısından, günde bir tane içmekle bir paket içmek arasında neredeyse hiçbir fark yok. Her ikisi de aynı yıkıcı etkiyi gösteriyor."
Rutin Kontroller Hayat Kurtarıyor
Kalp krizlerinden korunmada erken teşhisin önemine değinen Yener, vatandaşlara en az üç ayda bir doktor kontrolüne gitmelerini tavsiye etti. Özellikle tansiyon, kan şekeri ve kolesterol değerlerinin düzenli olarak takip edilmesinin, olası riskleri minimize etmek için şart olduğunu belirtti.
Kritik Belirti: Göğüste Baskı Hissi
Kalp krizi anında zamanla yarışıldığını hatırlatan Prof. Dr. Yener, belirtiler konusunda da uyarılarda bulundu. Özellikle "iman tahtası" olarak bilinen göğüs bölgesinde, avuç içi büyüklüğünde bir baskı hissedilmesi durumunda dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Yener, "Bu baskı şeklindeki ağrı yarım saat ile 40 dakika arasında sürüyorsa, vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurulmalıdır" dedi.
Tedavi yöntemlerindeki gelişmelere de değinen Yener, koroner arter hastalıklarında ilaç tedavisi, anjiyo ve cerrahi müdahale seçeneklerinin bulunduğunu aktardı. Yeni bypass tekniklerinin artık daha küçük kesilerle yapılabildiğini belirten Yener, "Yaklaşık üç-dört santimlik kesilerden girerek, bazen kalbi durdurarak bazen de çalışan kalpte bypass ameliyatlarını başarıyla gerçekleştiriyoruz" ifadelerini kullandı.