Türkiye’de kadın işsizliği yüzde 10,5 ile son 13 yılın en düşük seviyesine gerilerken, istihdamı kalıcı kılmak ve iş gücüne katılımı artırmak için kapsamlı bir eylem planı devreye alınıyor. Masadaki en kritik düzenleme ise doğum izninin 16 haftadan 24 haftaya yükseltilmesi.
BUGÜNKÜ HABERLER / ANKARA
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye genelinde işsizlik oranlarındaki düşüş eğilimi sürerken, kadın istihdamında da dikkat çekici bir toparlanma gözlemleniyor. Geçen yılın sonu itibarıyla kadınlarda işsizlik oranı yüzde 10,5 olarak kaydedildi. Bu oran, Mart 2013’ten bu yana görülen en düşük seviye olan son 154 ayın dip noktası olarak kayıtlara geçti.
Ancak mevcut tabloda kadınların iş gücüne katılım oranının hala yüzde 35,5 seviyesinde seyretmesi, ekonomi yönetimini yeni ve daha radikal adımlar atmaya yöneltti. İş ve aile yaşamı dengesini kurarak kadınların çalışma hayatında daha aktif rol almasını hedefleyen yeni stratejilerde "doğum izni" ve "kreş desteği" öne çıkıyor.
Doğum İzni Süresi Uzuyor
Kadın istihdamını desteklemek amacıyla hazırlanan çalışmalarda sona gelindiği öğrenildi. Edinilen bilgilere göre, hem kamu hem de özel sektör çalışanlarını kapsayacak düzenleme ile mevcut durumda 16 hafta olan ücretli doğum izni süresinin 24 haftaya çıkarılması hedefleniyor.
Düzenleme sadece anneleri değil, babaları da kapsayacak. Babalık izni süresinin de artırılarak 10 güne çıkarılması planlanıyor. Bu adımla, ebeveynlerin çocuk bakımındaki sorumlulukları daha dengeli paylaşması ve kadınların iş hayatından kopuşunun önlenmesi amaçlanıyor.
Kamuda Kreş Seferberliği ve Vergi Avantajları
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında toplanan "Nüfus Politikaları Kurulu" toplantısında ele alınan en önemli başlıklardan biri de bakım hizmetleri oldu. Çalışan annelerin en büyük sorunu olan çocuk bakımı konusunda "kreş seferberliği" başlatılıyor.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilen resmi yazı ile kreş ve gündüz bakımevlerinin kapasitelerinin artırılması talimatı verildi. Bu kapsamda:
- Kamu kurumlarında mevcut kreşlerin kapasiteleri artırılacak.
- Yeni kreşlerin faaliyete geçmesi önceliklendirilecek.
- Özel sektörde kreş ve gündüz bakımevi hizmeti sağlayan işverenlere, bu hizmetten elde ettikleri gelirler için vergi muafiyeti uygulaması sürdürülecek.
Ayrıca, "Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesi" kapsamında, 66 aydan küçük çocuğu olan ve istihdam edilen kadınlara yönelik 6 aya varan destekler ile işverenlere sağlanan prim ve vergi teşvikleri de güçlendirilerek devam edecek.
Dijital Okuryazarlık ve Girişimcilik Desteği
Yeni strateji belgesinde sadece yasal izinler değil, nitelikli iş gücünün artırılması da yer alıyor. Kadınların girişimcilik ekosistemine daha fazla dahil olması için finansal ve dijital okuryazarlık programlarının kapsamı genişletiliyor. Kooperatifçilik gibi alanlarda kadınların daha etkin rol alması için bu yıl içinde bir dizi yeni eğitim ve hibe programının hayata geçirilmesi planlanıyor.
Uzmanlardan "Altyapı ve Verimlilik" Uyarısı
Ekonomistler, işsizlik oranlarındaki düşüşün olumlu olduğunu ancak asıl hedefin iş gücüne katılım oranını yükseltmek olması gerektiğini vurguluyor.
TOBB ETÜ İktisat Bölümü Başkanı Prof. Dr. Talha Yalta, tek haneli işsizlik rakamlarının tek başına yeterli bir gösterge olmadığını belirterek, "Önemli olan istihdam artışının iş gücüne katılımla birlikte ilerlemesidir. Burada belirleyici faktör kadınlardır" değerlendirmesinde bulundu. Yalta, kalıcı artış için üç temel unsurun bir arada yürütülmesi gerektiğine dikkat çekti:
- Kreş, bakım hizmetleri ve toplu taşıma altyapısının güçlendirilmesi.
- Mesleki eğitim ve yeniden beceri kazandırma programları.
- Kayıtlı ve güvenceli olmak şartıyla uzaktan/esnek çalışma modellerinin tasarlanması.
Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selahattin Toğay ise verimlilik sorununa işaret etti. Hizmet ve inşaat sektörlerindeki istihdamın verimlilik sorunu taşıdığını belirten Toğay, "Kapsayıcı büyüme için kadınların iş gücüne katılımı şart. Kreşlerin yaygınlaşması ve ekonomik olarak erişilebilir olması, kadınların çalışmasının önündeki maliyet engelini düşüreceği için son derece kıymetli" ifadelerini kullandı.