İsviçre Federal Hükümeti, ABD'den tedarik edilecek Patriot hava savunma sistemlerinin teslimat takvimindeki belirsizlikler ve Washington'ın teslimat önceliğini Ukrayna'ya vermesi gerekçesiyle ödemeleri askıya almaya devam edeceğini duyurdu.
İsviçre ile ABD arasında gerçekleştirilen milyar dolarlık askeri tedarik anlaşmalarında teslimat krizi büyüyor. İsviçre Federal Savunma, Sivil Koruma ve Spor Bakanlığı, ABD üretimi Patriot hava savunma sistemlerinin ülkeye ne zaman ulaşacağının belirsizliğini koruması üzerine, Washington'a yapılan ödemeleri durdurma kararını sürdüreceğini açıkladı.
Bakanlık tarafından yapılan resmi açıklamada, ABD yönetimi bağlayıcı yeni teslimat tarihleri ve güncel bir ödeme planı sunana kadar, Patriot tedariki için oluşturulan "Güven Fonu"na (Trust Fund) ödeme yapılmayacağı belirtildi. İsviçre, ödemelerin askıya alınması kararını ilk olarak geçtiğimiz sonbahar aylarında hayata geçirmişti.
Ukrayna'ya Öncelik Verilmesi Sözleşmeyi Etkiledi
Krizin temelinde, ABD'nin devam eden savaş nedeniyle Ukrayna'ya hava savunma desteği sağlamaya öncelik vermesi yatıyor. İsviçre hükümeti, ABD'nin bu öncelik değişikliğinin sözleşme temelini önemli ölçüde değiştirdiğini, özellikle teslimat tarihleri ve maliyetler konusunda büyük soru işaretleri doğurduğunu vurguluyor. ABD Savunma Bakanlığı yetkililerinin, artan küresel gerilimler ortamında İsviçre'nin alıcı listesinde öncelikli konumda olmadığını Bern yönetimine ilettiği biliniyor.
Patriot sistemlerinin İsviçre'ye teslimatının öngörülen takvimden 4 ila 5 yıl daha geç gerçekleşebileceği tahmin ediliyor. Bu uzun gecikme ihtimali ve henüz netleşmeyen ek maliyetler, İsviçre'yi alternatif arayışlarına itmiş durumda. Bern yönetimi, Patriot programından tamamen vazgeçmemekle birlikte, düzenli ordu bütçesiyle finanse edilecek Avrupa üretimi alternatif bir hava savunma sistemini de tedarik programına eklemeyi değerlendiriyor.
F-35A ve F/A-18 Programları Korunmaya Çalışılıyor
İsviçre'nin Patriot alımı için kullandığı Güven Fonu, aynı zamanda F-35A savaş uçakları ve F/A-18 yedek parçaları gibi diğer kritik Dış Askeri Satış (FMS) projelerinin finansmanında da kullanılıyor. ABD Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansı (DSCA), fonun likiditesinin kritik seviyelerin altına düşmesi halinde diğer tedarik projelerinin de tehlikeye girebileceği uyarısında bulunarak fona ek katkı talep etmişti.
Diğer savunma projelerinin Patriot krizi nedeniyle sekteye uğramasını istemeyen İsviçre, stratejik bir hamleyle F-35A savaş uçaklarına yönelik ödemelerini mart ayı sonu itibarıyla öne çekti. Mevcut durumda fonun likit olduğu ve bu krizin diğer askeri alımları olumsuz etkilemesinin beklenmediği açıklandı.
Gözler Haziran Ayında
ABD yönetiminin önümüzdeki haftalarda İsviçre'ye güncel teslimat tarihleri, olası bir iptalin getireceği maliyetler ve sonraki adımlar hakkında resmi bir bilgilendirme yapması bekleniyor. Federal Savunma Bakanlığı ise Washington'dan gelecek bu gerçek maliyet ve zaman çizelgesi verilerini analiz ederek, Patriot tedarikine ilişkin nihai planını en geç haziran ayı sonuna kadar İsviçre Federal Konseyi'ne sunacak. Konseyin yaz aylarında programın geleceğine dair kesin kararını vermesi öngörülüyor.