ABD'nin başkenti Washington'da bir araya gelen İsrail ve Lübnan heyetleri, 1993 yılından bu yana ilk kez en üst düzey doğrudan görüşmeleri başlatma konusunda mutabakata vardı. ABD arabuluculuğunda gerçekleşen temasların ardından taraflar, kapsamlı bir barış ve bölgesel güvenlik hedefleriyle masaya oturacak.
ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ile Lübnan heyetlerinin Washington'da gerçekleştirdiği kritik toplantının ardından, iki ülkenin karşılıklı olarak belirlenecek bir yer ve zamanda doğrudan müzakerelere başlama kararı aldığını duyurdu. ABD'nin arabuluculuğunda atılan bu adım, bölgede yıllardır süren gerilimin diplomatik yollarla çözümü adına tarihi bir eşik olarak değerlendiriliyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Tommy Pigott tarafından yapılan yazılı açıklamada, görüşmelerin "çok verimli" geçtiği ve 1993 yılından bu yana iki ülke arasındaki en üst düzey doğrudan temas olarak kayıtlara geçtiği belirtildi. Washington yönetiminin her iki ülkeyi de tebrik ettiği açıklamada, bugünkü buluşmanın ileriye dönük kalıcı müzakereler için güçlü bir zemin oluşturduğu vurgulandı.
Tarafların Masadaki Beklentileri
Müzakerelerin çerçevesine dair tarafların temel beklentileri de netleşmeye başladı. Lübnan heyeti, İsrail'in sınır ötesi operasyonlarına atıfta bulunarak, toprak bütünlüğü ve devlet egemenliği ilkelerinin altını çizdi. Beyrut yönetimi, 2024 yılının Kasım ayında ilan edilen çatışmaların durdurulması kararının tam ve eksiksiz olarak uygulanmasının aciliyetini yineledi.
İsrail tarafı ise masaya güvenlik ve terörle mücadele odaklı bir yaklaşımla oturdu. İsrail heyeti, Lübnan'daki tüm devlet dışı silahlı grupların silahsızlandırılması ve terör altyapısının tamamen ortadan kaldırılması gerektiği yönündeki beklentisini dile getirdi. Ayrıca, iki ülke halklarının güvenliğini güvence altına almak amacıyla Lübnan hükümetiyle doğrudan işbirliği yapma kararlılığı ifade edildi.
ABD'den Kalıcı Barış ve Yeniden İnşa Vurgusu
Görüşmelerin ev sahibi olan ABD, sürecin sadece mevcut krizin dondurulmasıyla sınırlı kalmamasını hedefliyor. Açıklamada, Washington'un müzakerelerin 2024 anlaşmasının kapsamını aşarak iki ülke arasında kalıcı ve kapsamlı bir barış anlaşmasına evrilmesini umut ettiği belirtildi. ABD, bir yandan Hizbullah'ın eylemlerine karşı İsrail'in kendini savunma hakkına destek verirken, diğer yandan ilerleyen safhalarda Lübnan'ın yeniden inşasına yönelik olası uluslararası yardımların da bu müzakerelerin bir parçası olacağını kaydetti.
Tarihi Toplantının Katılımcıları
ABD Dışişleri Bakanlığı binasında gerçekleşen bu kritik zirveye üst düzey bir katılım sağlandı. Toplantıda; ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Bakanlık Danışmanı Michael Needham ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa hazır bulundu. Heyetler arası görüşmelerde İsrail'i Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, Lübnan'ı ise Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh-Moawad temsil etti.
Toplantı öncesinde basına kısa bir değerlendirme yapan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, iki ülke arasında kökleri on yıllara dayanan sorunların bir anda çözülmesinin beklenemeyeceğini ancak atılan bu adımın son derece kritik olduğunu ifade etti. Rubio, "Bu tarihi bir fırsat. Bizi bu noktaya getiren, geçmişten çıkarılması gereken önemli dersler var" sözleriyle sürecin önemine dikkat çekti.
Önümüzdeki süreçte yine ABD'nin arabuluculuğunda devam etmesi planlanan görüşmelerin, Orta Doğu'daki güvenlik mimarisini yeniden şekillendirebileceği öngörülüyor. Tarafların ilk resmi yüz yüze müzakere oturumu için tarih ve yer belirleme çalışmaları sürüyor.